Opinia w sprawach rodzinnych i opiekuńczych wydana przez opiniodawczy zespół sądowych specjalistów (OZSS)

Opinia w sprawach rodzinnych i opiekuńczych wydana przez opiniodawczy zespół sądowych specjalistów (OZSS)

Opiniowanie w sprawach rodzinnych i opiekuńczych jest to kompleksowa diagnoza systemu rodzinnego, mająca na celu udzielenie odpowiedzi na tezy dowodowe organu zlecającego. Informacje uzyskane w wyniku badania diagnostycznego zostają zawarte w opinii stosownie do tez dowodowych organu zlecającego. W przypadku uzasadnionych podstaw do rozszerzenia zakresu opinii, należy zwrócić się do organu zlecającego o zajęcie stanowiska. W przypadku pozyskania w trakcie badań informacji wykraczających poza tezy dowodowe organu zlecającego, a wskazujących na występowanie przemocy w rodzinie, naruszenia dobra małoletniego lub nieletniego, informacje te należy uwzględnić w opinii. W przypadku ujawnienia problemów zdrowotnych występujących u osób badanych, mających wpływ na realizowanie zadań opiekuńczo-wychowawczych, informacje te należy uwzględnić w opinii.

Wnioski z badania specjaliści opracowują wspólnie. W sytuacji rozbieżnych stanowisk specjalistów sporządzających opinię, są oni zobowiązani do wskazania obszarów rozbieżności i ich uzasadnienia. Opinia opracowana przez specjalistów reprezentujących różne specjalności powinna być skonstruowana w taki sposób, aby można było stwierdzić, za jakie sformułowania w opinii i wnioski odpowiadają poszczególni specjaliści. Specjaliści sporządzają opinię z uwzględnieniem ich kompetencji zawodowych. Wnioski z badań zawierające odpowiedzi na tezy dowodowe organu zlecającego specjaliści opracowują wspólnie. Termin sporządzenia opinii zakreśla organ zlecający, przy czym opinia powinna być sporządzona nie później niż w terminie 14 dni od dnia zakończenia badania. W sytuacji, gdy brak jest zakreślonego przez organ zlecający terminu, opinię należy sporządzić niezwłocznie.

Pierwszy etap procesu diagnostycznego obejmuje:

a) zapoznanie się z aktami sprawy;

b) przygotowanie do badania, w szczególności zaplanowanie organizacji badania uwzględniającego warunki obiektywne (np. warunki lokalowe opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów, czasowe osób badanych i badających) i subiektywne (np. podatność na zmęczenie, odporność na stres, postawę wobec badania);

c) przygotowanie miejsca i odpowiednich warunków badania.

Drugi etap procesu diagnostycznego obejmuje:

a) potwierdzenie tożsamości osób badanych;

b) poinformowanie osób badanych o celu i planie badania;

c) poinformowanie osób badanych o braku zgody na rejestrację badania oraz możliwości przerwania lub odstąpienia od badania w sytuacji nieprzestrzegania przez osoby badane zakazu rejestracji;

d) poinformowanie osób badanych o udziale w badaniu wyłącznie osób wskazanych w zleceniu;

e) poinformowanie osób badanych o wykorzystaniu danych uzyskanych w trakcie badania zgodnie z kryterium ich użyteczności w celu sporządzenia opinii dla organu zlecającego;

f) odebranie od osób badanych pisemnej zgody dotyczącej udziału w badaniu;

g) przeprowadzenie badania;

h) poinformowanie osób badanych o zakończeniu badania i terminie sporządzenia opinii;

i) poinformowanie osób badanych o możliwości zgłaszania uwag co do przebiegu badania do kierownika lub upoważnionego przez niego specjalisty, a co do treści i wniosków końcowych opinii – do organu zlecającego.

Trzeci etap procesu diagnostycznego obejmuje:

a) analizę i interpretację wyników badania;

b) integrację danych;

c) przeprowadzenie konsultacji w zespole opiniującym;

d) sporządzenie opinii pisemnej.

Postępowanie w przypadkach szczególnych

W sytuacji odmowy ze strony osoby badanej dalszego udziału w badaniach należy:

a) zwrócić się do organu zlecającego z zapytaniem o celowość wydania opinii na podstawie dostępnego materiału, wskazując zakres, w jakim to będzie możliwe;

b) poinformować strony o możliwości wydania opinii na podstawie dostępnego materiału, po uzyskaniu w tym zakresie zgody organu zlecającego.

W sytuacji, gdy:

a) w trakcie badania jeden z rodziców nie wyrazi zgody na kontakt dziecka z drugim rodzicem, badający zobowiązani są do powiadomienia stron o tym, że informacja tej treści zostanie zamieszczona w opinii.

b) rodzic nie wyraża zgody na badanie psychologiczne, pedagogiczne lub psychiatryczne dziecka bez jego obecności, badający odstępują od badania dziecka, powiadamiając strony, że jeśli organ zlecający podejmie taką decyzję, opinia zostanie opracowana w ograniczonym zakresie na podstawie dostępnego materiału.

c) nieletni odmówi udziału w badaniu, możliwe jest wydanie opinii na podstawie dostępnego materiału, po uprzednim uzyskaniu zgody organu zlecającego. Przeprowadzenie badania i wydanie opinii bez udziału jednej ze stron w zakresie odpowiednim do zgromadzonego materiału może nastąpić wyłącznie za zgodą organu zlecającego.

d) występują u osób badanych zachowań agresywne, zagrażające bezpieczeństwu osób badanych lub badających, należy przerwać badanie lub odstąpić od badania i poinformować organ zlecający.

Dokumentacja jako materiał dowodowy

Dokumentacja dotycząca zdrowia, edukacji oraz rozwoju małoletnich i nieletnich, przekazana przez rodziców lub opiekunów w trakcie badania, może być włączona do teczki sprawy za pisemną zgodą osoby, która ją dostarcza. W przypadku wykorzystania tej dokumentacji w opinii należy wskazać źródło jej pochodzenia. Inne materiały dostarczone badającym przez strony mogą być wykorzystane wyłącznie po włączeniu ich przez organ zlecający jako materiału dowodowego do akt sprawy.

Zespół specjalistów

W skład zespołu badającego wchodzi co najmniej dwóch specjalistów. Zespół badający:

a) analizuje akta sprawy;

b) przeprowadza wywiady z rodzicami lub opiekunami i rozmowy kierowane z dziećmi, uwzględniając w uzasadnionych przypadkach przeprowadzanie wywiadu wspólnie z obojgiem rodziców lub opiekunów;

c) dokonuje obserwacji zachowań i wzajemnych relacji osób badanych;

d) dokonuje charakterystyki psychologicznej osób badanych;

e) opracowuje wnioski i udziela odpowiedzi na tezę dowodową organu zlecającego.

Dla oceny kompetencji wychowawczych rodziców lub opiekunów małoletnich wskazana jest analiza ich funkcjonowania osobowościowego. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest przeprowadzenie badania w więcej niż jednym terminie. W przypadku, gdy wskazane jest uzupełnienie badania o konsultację lekarską, należy zwrócić się o rozważenie celowości rozszerzenia tezy dowodowej do organu zlecającego.

Protokół

Protokół działań merytorycznych winien być podpisany przez osoby przeprowadzające badanie i zawierać informacje na temat:

a) osób badanych (imię, nazwisko);

b) osób badających (imię, nazwisko, zajmowane stanowisko);

c) daty badania;

d) czasu trwania badania, z zaznaczeniem czasu przeznaczonego na wywiad z osobą badaną.

Techniki i metody badawcze

Badanie powinno być przeprowadzone w warunkach zapewniających badanym i badającym bezpieczeństwo i dyskrecję.  Materiały pochodzące z badania, stanowiące podstawę wydania opinii, nie mogą być udostępniane osobom badanym. Podstawowymi metodami badawczymi są: analiza akt sprawy, wywiady z badanymi, obserwacja zachowań i wzajemnych relacji osób badanych. Podstawowe metody badawcze powinny być uzupełniane w miarę możliwości innymi metodami badawczymi, które powinny spełniać standardy metodologiczne narzędzi badawczych, to jest posiadać następujące właściwości psychometryczne:

a) trafność – właściwość oznaczającą, że test mierzy to, co ma mierzyć,

b) rzetelność – określoną dokładność, z jaką test mierzy to, co ma mierzyć,

c) obiektywność – niezależność wyników od osoby badającego,

d) standaryzację – ujednolicony sposób posługiwania się testem,

e) normalizację – proces opracowywania norm umożliwiający odniesienie indywidualnego wyniku do wyników określonej grupy osób,

f) adaptację kulturową – dostosowanie testu opracowanego w innych warunkach kulturowych do warunków kultury, w której badanie jest przeprowadzane.

Badający mają prawo samodzielnie dobierać techniki badawcze, które uznają za adekwatne do rozwiązania konkretnych problemów diagnostycznych. Techniki badawcze należy traktować jako jeden z instrumentów procesu diagnozowania. Diagnoza końcowa powinna być wynikiem całościowej analizy, interpretacji i integracji danych pozyskanych wszystkimi metodami badawczymi. Warsztat pracy badających powinien być na bieżąco aktualizowany i uzupełniany o narzędzia i techniki spełniające wartości metodologiczne w ich najnowszej wersji. Badający mają obowiązek doskonalenia swoich kompetencji zawodowych zarówno w zakresie prawidłowego stosowania technik diagnostycznych, jak i opiniowania. Specjaliści zobowiązani są do przestrzegania zasad etyki zawodowej, w szczególności do zachowania tajemnicy zawodowej i odpowiedzialności za słowo.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Opinia w sprawach rodzinnych i opiekuńczych wydana przez opiniodawczy zespół sądowych specjalistów (OZSS)
5 (100%) 42 votes

Dodaj komentarz