Podział majątku Rodzinnego Ogrodu Działkowego ROD po rozwodzie

Podział majątku Rodzinnego Ogrodu Działkowego ROD po rozwodzie

Zgodnie z art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. 2014 r. poz. 40 ze zm.), zgodnie z którym z dniem wejścia w życie tej regulacji prawo do używania działki i pobierania z niej pożytków (użytkowanie działki), ustanowione na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, przekształciło się w prawo do działki w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r., ustanowione w drodze umowy dzierżawy działkowej.

Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu albo unieważnienia małżeństwa małżonkowie, na których rzecz wspólnie ustanowiono prawo do działki, w terminie 3 miesięcy od dnia ustania małżeństwa zawiadamiają stowarzyszenie ogrodowe, któremu z nich przypadło prawo do działki, albo przedstawiają dowód wszczęcia postępowania sądowego o podział tego prawa. Jeżeli małżonkowie nie dokonają czynności, o których mowa wyżej, stowarzyszenie ogrodowe wyznaczy im w tym celu dodatkowy termin, nie krótszy niż miesiąc, uprzedzając o skutkach, jakie może spowodować jego niezachowanie. Po bezskutecznym upływie terminu, stowarzyszenie ogrodowe może pozostawić prawo do działki jednemu z byłych małżonków. Pozostawienie prawa do działki następuje poprzez rozwiązanie umowy w stosunku do drugiego z byłych małżonków. Co istotne, nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych użytkownika działki, stanowią jego własność.

Przeniesienie i sprzedaż prawa do Rodzinnego Ogrodu Działkowego

Działkowiec w drodze umowy może przenieść prawa i obowiązki wynikające z prawa do działki na rzecz pełnoletniej osoby fizycznej (przeniesienie praw do działki). Umowę zawiera się w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Skuteczność przeniesienia praw do działki zależy od zatwierdzenia przez stowarzyszenie ogrodowe. Stowarzyszenie ogrodowe składa oświadczenie w przedmiocie zatwierdzenia przeniesienia praw do działki w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania pisemnego wniosku o zatwierdzenie; bezskuteczny upływ tego terminu jest jednoznaczny z zatwierdzeniem przeniesienia praw do działki. We wniosku działkowiec obowiązany jest wskazać uzgodnioną przez strony umowy wysokość wynagrodzenia. Odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki może nastąpić z ważnych powodów i jest sporządzana w formie pisemnej z uzasadnieniem pod rygorem nieważności. Stowarzyszenie ogrodowe może również odmówić zatwierdzenia przeniesienia praw do działki, jeżeli jednocześnie wskaże osobę, na rzecz której może nastąpić takie przeniesienie; osoba ta składa pisemne oświadczenie o gotowości zapłaty na rzecz działkowca wynagrodzenia w wysokości wskazanej we wniosku w terminie 2 tygodni od dnia wskazania. Bezskuteczny upływ terminu jest równoznaczny z uwzględnieniem wniosku działkowca. Każda ze stron umowy może wytoczyć powództwo o ustalenie, że odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki jest bezpodstawna. Orzeczenie sądu o bezpodstawności odmowy zastępuje oświadczenie stowarzyszenia ogrodowego w przedmiocie zatwierdzenia.

Podział majątku i zwrot nakładów na działkę małżonka

W postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd z urzędu ustala jego skład i wartość mając na względzie stan majątku z chwili ustania tej wspólności a według cen z chwili orzekania (art. 684 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c.). Co niezwykle istotne, czyni to w zasadzie wyłącznie w granicach zakreślonych przez uczestników postępowania, tj. co do składników majątkowych wskazanych w toku postępowania przez byłych małżonków jako wchodzących w skład ich majątku dorobkowego, co do zasady takich, które będąc objętymi wspólnością majątkową małżeńską, istniały w dacie jej ustania i które istnieją nadal w chwili dokonywania podziału, albowiem – z uwagi na dyspozycję art. 316 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. – decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia mają okoliczności istniejące w dacie zamknięcia rozprawy (por. postanowienie SN z dnia 26 czerwca 2013 r., II CSK 583/12).

W myśl art. 45 § 1 i 2 k.r.o., każdy z małżonków przy podziale majątku wspólnego powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Wedle zaś art. 567 § 1 k.p.c., w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga m.in. o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia zostały dokonane z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego jednego z małżonków i odwrotnie. Nie można żądać zwrotu jedynie tych wydatków i nakładów, które zostały zużyte w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Choć na gruncie art. 684 k.p.c., w zw. z art. 567 § 3 k.p.c., w przypadku dokonywania podziału majątku wspólnego, to rzeczą sądu jest ustalenie z urzędu co wchodzi w skład majątku objętego uprzednio wspólnością ustawową małżeńską, jak również jego wartość, to jednak roszczenie rozliczenia nakładów, pomimo że zgłaszane w postępowaniu nieprocesowym, ma poza wszelką wątpliwością charakter ściśle procesowy i sąd nie ustala z urzędu faktu poczynienia ewentualnych nakładów oraz ich wartości, bowiem w tym zakresie inicjatywa dowodowa należy do stron (vide: postanowienie SN z dnia 16 października 1997 r., III CKN 395/97, LEX nr 50532). Dla skutecznego zgłoszenia powyższych roszczeń niezbędne jest zatem wykazanie faktu poniesienia danego nakładu lub wydatku oraz jego wartości. Ciężar udowodnienia, iż taki nakład czy wydatek został rzeczywiście poczyniony, jego wysokość oraz konieczność poniesienia, spoczywa stosownie do dyspozycji art. 6 k.c. na tej stronie, która z faktu poczynienia nakładu (wydatku) wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Przykład 1 sprawy sądowej:

W zakresie ogrodu działkowego Sąd stwierdził, że w trakcie trwania wspólności majątkowej przydzielono uczestnikowi prawo użytkowania działki nr (…) w ROD B.. Zgodnie z art. 254 k.c. prawo użytkowania jest prawem niezbywalnym, a zatem z mocy art. 33 pkt 5 k.r.o. stanowi majątek osobisty uczestnika. Tak więc samo prawo do korzystania z działki nie podlegało podziałowi, jednakże rozliczeniu pomiędzy stronami podlegała wartość nasadzeń i urządzeń znajdujących się na działce, gdyż jak stanowi § 88 Regulaminu Rodzinnego O. Działkowego (k.176), wartość ta podlega wypłacie użytkownikowi ogródka działkowego w przypadku wygaśnięcia członkostwa. Wartość ta została ustalona w oparciu o opinię biegłego S. S. (1), która to opinia była sporządzona prawidłowo, zaś wnioski w niej zawarte były logiczne. Wprawdzie uczestnik podnosił, iż z uwagi na nieprawidłowe położenia altany nie powinna ona przedstawiać żadnej wartości, jednakże nie zostały przedstawione żadne dowody na wykazanie, iż została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę altany, czy też zakazująca korzystania z niej z uwagi na jakieś nieprawidłowości związane z jej położeniem, zatem nie można było uznać, iż altana jest bezwartościowa. Ze względu na to, iż to uczestnikowi przysługuje prawo do użytkowania działki nr (…), przyznano jemu nasadzenia i urządzenia znajdujące się na tej działce.

Przykład 2 sprawy sądowej:

Sąd Rejonowy wskazał, iż spośród dwóch przeciwstawnych propozycji, komu winien przypaść sporny ogródek działkowy, Sąd ten uwzględnił żądanie wnioskodawczyni. Sąd Rejonowy miał przy tym na uwadze, że ani wnioskodawczyni, ani uczestnik postępowania nie mają zgromadzonych środków niezbędnych do dokonania spłaty. Uczestnik utrzymuje się z dochodów z wykonywanych sezonowo za granicą prac dorywczych. W tej sytuacji Sąd Rejonowy stwierdził, iż gdyby prawo do ogrodu działkowego zostało przyznane uczestnikowi, wnioskodawczyni nie miałaby realnej możliwości przymusowego wyegzekwowania od niego należnej jej spłaty, która stanowi aż 60% wartości dzielonego prawa i wynosi 22.200 zł. W ocenie Sądu Rejonowego wnioskodawczyni również nie dysponuje oszczędnościami niezbędnymi do natychmiastowej spłaty uczestnika. Ma jednak stały dochód z tytułu świadczenia rentowego, do którego uczestnik mógłby ewentualnie skierować egzekucję. Nadto z uwagi na ustalony postanowieniem wstępnym udział uczestnika w majątku wspólnym (40%), należna mu spłata jest niższa i wynosi 14.800 zł. Biorąc zatem pod uwagę sytuację finansową obu stron, Sąd Rejonowy uznał, iż najbardziej realnym sposobem zgromadzenia środków na spłatę jest zbycie przedmiotowego prawa do działki oraz dokonanie przez wnioskodawczynię spłaty na rzecz uczestnika zgodnie z wymogami zawartymi w art. 212 § 2 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 46 k.r.i o. Sąd Rejonowy przychylił się do wniosku D. P. i wyznaczył termin płatności -1 rok od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

Podnoszone przez uczestnika argumenty, jakoby sporny ogródek działkowy stanowił miejsce jego zamieszkania w sezonie letnim, nie zostały uwzględnione przez Sąd Rejonowy, jako że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ogródki działkowe pełnią wyłącznie funkcję rekreacyjną i niedozwolone jest ich wykorzystywanie do innych celów, w tym do celów mieszkaniowych.

Zgodnie natomiast z art. 624 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c., Sąd Rejonowy, nakazując uczestnikowi opuszczenie, opróżnienie i wydanie wnioskodawczyni ogródka działkowego nr 119, wyznaczył mu trzymiesięczny termin od dnia uprawomocnienia postanowienia na jego realizację.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Podział majątku Rodzinnego Ogrodu Działkowego ROD po rozwodzie
5 (100%) 103 vote[s]