Podział majątku nieruchomości, lokalu, domu czy mieszkania z umowy dożywocia.  Majątek osobisty czy wspólny męża lub żony?

Podział majątku nieruchomości, lokalu, domu czy mieszkania z umowy dożywocia. Majątek osobisty czy wspólny męża lub żony?

Umowa dożywocia polega na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie. Nabywca ma obowiązek osobistego spełniania świadczeń na rzecz dożywotnika. Umowa dożywocia stanowi źródło powstania typowych między stronami więzi o charakterze alimentacyjnym. Umowa dożywocia, w przeciwieństwie do umowy darowizny, jest umową odpłatną, a formą odpłatności jest dożywotnia opieka i utrzymanie. Z kolei darowaną nieruchomość można obciążyć służebnością mieszkania. Jest to służebność osobista polegająca na obciążeniu konkretnej nieruchomości na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść może polegać m.in. na tym, że osoba uprawniona może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej. Umowa dożywocia i służebność mieszkania są więc odrębnymi instytucjami prawnymi.

Zgodnie z treścią art. 31 § 1 k.r.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa, która obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie ich trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

Art. 33 k.r.o. wylicza szereg podstaw nabycia do majątku osobistego, których jednak wspólną cechą jest nieodpłatność i to samo źródło przysporzenia, jakim jest majątek przysparzającego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.11.2010 r., II CSK 274/10, LEX nr 707865). W tym zakresie na tle ugruntowanego już orzecznictwa i poglądów nauki nie może być żadnych wątpliwości, że nabycie nieruchomości w drodze dożywocia nie jest czynnością nieodpłatną. Wynika to z oczywistego faktu obciążenia przysporzonego określonymi obowiązkami o charakterze majątkowym, których treścią jest nie tylko znoszenie ale także czynienie kosztem własnego majątku.

Nabycie nieruchomości przez jednego z małżonków, w zamian za dożywocie, nieruchomości lub udziału w niej wchodzi do majątku dorobkowego małżonków (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1989 r., III CZP 80/89, OSP 1990, nr 10, poz. 357, czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2001 r CKN-1123/99, LEX nr 52339). Rzeczywiście, jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu w sprawie I CKN 1123/99, „trudno sobie wyobrazić, żeby ze względu na charakter świadczeń, do spełnienia których zobowiązany jest nabywca /tam: udział we współwłasności nieruchomości/ względem dożywotnika, aby przedmiot nabycia nie był objęty ustawową wspólnością majątkową”.

Art. 33 pkt 2 k.r.o. stanowi, że do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Skoro umowa dożywocia nie jest umową zawartą pod tytułem darnym, tym samym nie skutkuje wejściem nieruchomości do majątku osobistego małżonka. Takie rozumowanie jest uprawnione, pod warunkiem wszakże, że w konkretnym stanie faktycznym rzeczywiście zawarta umowa dożywocia obciąża majątek wspólny.

Przykładowo, mąż przyjął na siebie ciężar całkowitego utrzymania swoich rodziców i go realizował od 2008 r. Sam więc wskazywał, że nie tylko przecież znosił dalsze zamieszkiwanie rodziców w przekazanej mu nieruchomości, ale jeszcze dokonywał zakupów, woził ich do lekarza, poświęcał więc swój czas i pieniądze. Abstrahując nawet od faktu czy takie starania czyniła także żona i w jakim zakresie, wskazać należy, że wszelkie wydatki męża musiały pochodzić w tym czasie z majątku wspólnego. Nie może być więc żadnej wątpliwości, że umowa na mocy której mąż nabył własność nieruchomości w zmian za dożywocie nie może być uznana za darowiznę w rozumieniu art. 33 k.r.o. a stanowi nabycie do majątku wspólnego zgodnie z treścią art. 31 § 1 k.r.o.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Podział majątku nieruchomości, lokalu, domu czy mieszkania z umowy dożywocia. Majątek osobisty czy wspólny męża lub żony?
5 (100%) 102 votes

Dodaj komentarz