Rozszerzenie, ograniczenie lub ustanowienie rozdzielności majątkowej intercyzą

Rozszerzenie, ograniczenie lub ustanowienie rozdzielności majątkowej intercyzą

Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej.

Małżeńska umowa majątkowa stanowi podstawę umownego ustroju majątkowego małżonków. Jej celem jest ustalenie zasad, według których kształtować się mają wzajemne stosunki majątkowe małżonków. Umowy o rozszerzenie wspólności ustawowej w zakresie, w jakim ustanawiają zasadę kształtującą ustrój majątkowy a więc są stricte umowami majątkowymi małżeńskimi działają na przyszłość i mają charakter organizacyjny. W przypadku umowy rozszerzającej wspólność o składniki, które w wyniku dziedziczenia otrzyma jeden z małżonków, nie można mówić o umowie zobowiązującej, rozporządzającej, czy też zobowiązująco – rozporządzającej. Nie mamy tu bowiem do czynienia z umową, przez którą małżonek lub przyszły małżonek zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia, które może polegać na działaniu lub zaniechaniu, tak jak przy umowie zobowiązującej, czy też z czynnością prawną, której celem i bezpośrednim skutkiem jest przeniesienie, obciążenie lub zniesienie prawa majątkowego, tak jak w przypadku umowy rozporządzającej.

Intercyza zawierana jest w formie aktu notarialnego – pod rygorem nieważności i może być zawarta zarówno jeszcze przed zawarciem małżeństwa, jak i w czasie jego trwania. Intercyza dokonuje zmiany zasad przynależności do majątku wspólnego lub majątków osobistych określonych kategorii praw majątkowych. Umowa ta co do zasady nie polega na przeniesieniu konkretnych praw majątkowych z jednego majątku do drugiego. Intercyza powoduje, że od określonej w niej chwili prawa danego rodzaju nabyte przez małżonków będą wchodziły do ich majątków osobistych albo do majątku wspólnego małżonków na innych, zmodyfikowanych zasadach, określonych w tej umowie. Charakter omawianej umowy jest ustrojowy, ponieważ dotyczy ona właśnie ustroju majątkowego i zmienia jego zasady w stosunku do wskazanych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. zasad tworzenia majątku wspólnego i funkcjonowania ustroju wspólności majątkowej, określając – w pewnym zakresie – organizację stosunków majątkowych między małżonkami.

Obecnie małżonkowie mogą drogą intercyzy wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. W intercyzie małżonkowie mogą ponadto postanowić, że w wypadku zniesienia wspólności majątkowej ich udziały w majątku wspólnym nie będą równe.

W treści intercyzy celowe jest skonkretyzowanie jej skutków poprzez wskazanie, jakie indywidualnie wskazane przedmioty majątkowe wejdą ewentualnie w wyniku tej umowy w skład majątku wspólnego, a jakie w skład majątków osobistych. Intercyza może być terminowa, poprzez wskazanie w niej innej daty wejścia w życie niż data zawarcia małżeństwa, a w braku takiej daty dniem początkowym będzie zawsze dzień zawarcia małżeństwa.

Istota rozszerzenia wspólności majątkowej polega  na postanowieniu, że z chwilą wskazaną w umowie zaczną obowiązywać nowe zasady i do majątku wspólnego będzie wchodzić większa niż dotąd grupa rodzajowo wskazanych przedmiotów majątkowych. Natomiast przedmioty już znajdujące się w tym majątku zostaną w nim nadal. Wspólność majątkową można rozszerzyć zarówno na przyszłość, jak i wyjątkowo ze skutkiem ingerującym w sytuację prawną ukształtowaną jeszcze przed zawarciem intercyzy. Rozszerzenie może bowiem polegać także na włączeniu do majątku wspólnego części majątków osobistych istniejących w chwili zawarcia umowy, z utrzymaniem na przyszłość ustroju ustawowego. Będzie to zatem jednostronna korekta składu majątków osobistych oraz majątku wspólnego, polegająca na poszerzeniu wspólnego majątku o indywidualnie oznaczone prawa majątkowe, istniejące już w chwili intercyzy i należące dotąd do majątków osobistych.

Intercyza rozszerzająca zakres wspólności spełniać może kilka funkcji. Po pierwsze, służy akumulacji środków poprzez powiększenie majątku wspólnego, zwłaszcza wtedy gdy małżonkowie zgromadzili już znaczne majątki osobiste, a chcieliby zwiększyć swoje możliwości inwestycyjne. Po drugie, szersza wspólność umacnia osobiste więzy łączące małżonków, jeżeli potrafią się oni porozumieć i zgodnie zarządzać większym majątkiem. Po trzecie wreszcie, w pewnych sytuacjach szersza wspólność – wbrew nadal dość powszechnemu przekonaniu – może niekiedy stawiać jednego z małżonków w korzystniejszej sytuacji względem wierzycieli.

Co do zasady intercyza jest jednak skuteczna nie tylko pomiędzy małżonkami, ale przeciw wszystkim, powodując, że przekształcenie sytuacji prawnej małżonków dokonuje się ze skutkiem wobec wszystkich, ponieważ wskazane w intercyzie przedmioty majątkowe przechodzą ostatecznie z majątku wspólnego do majątków osobistych lub z tych majątków do majątku wspólnego. Na intercyzę może powoływać się nie tylko małżonek dłużnika, ale i małżonek będący dłużnikiem, kiedy odpowiedzialny jest przede wszystkim ze swojego majątku osobistego, który w wyniku intercyzy ma mniejszy zakres. Powołanie się na intercyzę stanowi uprawnienie małżonka, który w konsekwencji decyduje o ewentualnym skorzystaniu z tego uprawnienia. Wiedza innych osób obejmować musi łącznie dwa jednoznacznie wskazane elementy występujące w koniunkcji: wiedzę o intercyzie oraz wiedzę o jej rodzaju.

Polecamy Państwa uwadze nasze opracowania o podobnej tematyce poniżej:

 

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Rozszerzenie, ograniczenie lub ustanowienie rozdzielności majątkowej intercyzą
5 (100%) 41 votes

Dodaj komentarz