Rozwód z małżonkiem przebywającym, żyjącym, pracującym czy mieszkającym poza granicą Polski

Rozwód z małżonkiem przebywającym, żyjącym, pracującym czy mieszkającym poza granicą Polski

Wiele osób zastanawia się, czy mieszkając poza granicami Polski mogą przeprowadzić sprawę o rozwód czy separację w Polsce. Na pewno do sądów polskich nie należą sprawy pomiędzy obywatelami państw obcych mających miejsce zamieszkania i zwykłego pobytu poza granicami Polski. Osoby takie nie mogą zatem załatwić w Polsce swojej sprawy małżeńskiej (np. uzyskać rozwiązania małżeństwa przez rozwód) podczas doraźnego pobytu w Polsce (np. pobytu turystycznego) ani przyjechać do Polski tylko w celu uzyskania rozwodu. Należy więc przypomnieć, że sprawy o rozwód i separację rozpoznaje Sąd Polski w następujących wypadkach, które nie muszą zostać spełnione łącznie.

Miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego

Sąd Polski jest właściwy w sprawie o rozwód czy separację, gdy oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd polski ocenia według prawa polskiego, czy małżonkowie mieli miejsce zamieszkania na terenie Polski. Małżonek ma miejsce zamieszkania na terenie Polski, jeżeli na tym terenie faktycznie przebywa z zamiarem stałego pobytu. Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Faktyczne przebywanie na terenie Polski to fizyczna (rzeczywista) obecność na tym terenie. Zamiar ten należy oceniać na podstawie faktycznego zachowania, nie zaś ukrytych intencji. Świadczy o tym zamiar ześrodkowania na tym terenie działalności życiowej (osobistej i majątkowej). Małżonek przebywa na terenie Polski bez zamiaru stałego pobytu, jeżeli zamierza w oznaczonym czasie albo z oznaczonej przyczyny wyjechać z Polski.

Problem z oceną “zwykłości” pobytu powstaje wówczas, gdy dana osoba przebywa zwykle także na terenie innego państwa, a zatem jeżeli działalność życiowa danej osoby jest ześrodkowana równomiernie na terenie kilku państw. Jeżeli jedno z nich znajduje się na terenie Polski, zachodzi jurysdykcja krajowa sądów polskich.

Użycie sformułowania “oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu” nie oznacza, że miejsce to musi być wspólnym miejscem zamieszkania albo zwykłego pobytu.

Jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej nie dotyczy pozwanego. Sytuacji pozwanego dotyczy bowiem art. 1103 KPC, a zatem osobę, która zamieszkuje albo zwykle przebywa w Polsce, zawsze można pozwać przed sąd polski, niezależnie od jakichkolwiek dodatkowych warunków.

Powód mieszkający od roku w Polsce

Sąd Polski jest właściwy w sprawie o rozwód czy separację, gdy małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Regulacja ta ma zastosowanie, gdy powód nie ma obywatelstwa polskiego, w przeciwnym razie znajdzie zastosowanie pkt 3, który wymaga od powoda krótszego okresu zamieszkiwania lub zwykłego pobytu w Polsce.

Pojęcie bezpośrednio przed wszczęciem postępowania oznacza, że zamieszkanie lub zwykły pobyt muszą trwać nieprzerwanie przez okres roku do chwili wytoczenia powództwa. Niedopuszczalne są jakiekolwiek przerwy w zamieszkiwaniu albo zwykłym pobycie na terenie Polski. Niedopuszczalne jest zatem “składanie” tego okresu z dwóch lub więcej odcinków czasowych.

Obywatelstwo polskie i mieszkanie do 6 miesięcy w Polsce

Sąd Polski jest właściwy w sprawie o rozwód czy separację, gdy małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.

Obywatelstwo Polskie obydwu małżonków

Sąd Polski jest właściwy w sprawie o rozwód czy separację, gdy oboje małżonkowie są obywatelami polskimi. Jeżeli jedno z małżonków albo oboje nie są obywatelami polskimi, ale uzyskają to obywatelstwo przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu pozwu, jurysdykcja powstaje. Na istnienie jurysdykcji krajowej nie ma wpływu utrata obywatelstwa polskiego przez jedno z małżonków albo oboje po wytoczeniu powództwa.

Sprawy o rozwód czy separację rozpoznaje zawsze Sąd Polski, jeżeli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Właściwość ta zachodzi więc, gdy żadnego z małżonków nie łączy z państwem obcym obywatelstwo ani pobyt (zamieszkanie).

O tym, czy dana osoba fizyczna jest obywatelem polskim, rozstrzyga prawo polskie, a w szczególności ustawa z 2.4.2009 r. o obywatelstwie polskim (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 161 ze zm.). Obywatelstwo polskie nabywa się:

1) z mocy prawa;

2) przez nadanie obywatelstwa polskiego;

3) przez uznanie za obywatela polskiego;

4) przez przywrócenie obywatelstwa polskiego.

Obywatelstwo polskie małżonka będącego powodem musi istnieć w chwili wytoczenia powództwa. Utrata obywatelstwa polskiego następuje przez jego zrzeczenie się. Obywatel polski, który zrzeka się obywatelstwa polskiego, traci obywatelstwo polskie po uzyskaniu zgody Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.

Osoba fizyczna posiadająca więcej niż jedno obywatelstwo, w tym obywatelstwo polskie, jest obywatelem polskim. Osoba nieposiadająca żadnego obywatelstwa nie jest obywatelem polskim. Bezpaństwowiec jest cudzoziemcem.

Ustala się obywatelstwo osoby zamieszkałej lub przebywającej w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie posiadanych przez nią dokumentów, w szczególności:

1) dowodu osobistego, paszportu lub stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, wydanych przez organ polski;

2) paszportu lub innego dokumentu tożsamości wydanego przez organ państwa obcego;

3) karty stałego pobytu lub karty czasowego pobytu albo karty pobytu wydanej po dniu 1.7.2001 r.;

Pojęcie bezpośrednio przed wszczęciem postępowania oznacza, że zamieszkanie lub zwykły pobyt muszą trwać nieprzerwanie przez okres roku do chwili wytoczenia powództwa. Niedopuszczalne są jakiekolwiek przerwy w zamieszkiwaniu albo zwykłym pobycie na terenie Polski. Niedopuszczalne jest zatem “składanie” tego okresu z dwóch lub więcej odcinków czasowych.

Władza rodzicielska nad dziećmi

Sąd Polskie jest właściwy w sprawie małżeńskiej obejmuje także orzekanie o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków. Wynikające z łączności spraw rozszerzenie jurysdykcji krajowej na sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej nie obejmuje innych spraw, które mogą być rozpoznawane łącznie ze sprawami małżeńskimi np. w procesie o rozwód (w szczególności o kontakty z dzieckiem, kwestie wspólnego mieszkania, podział majątku). W konsekwencji w tych sprawach z elementem obcym trzeba oceniać istnienie jurysdykcji krajowej sądów polskich odrębnie od sprawy o rozwód. Może to zaś oznaczać niedopuszczalność rozpoznania w procesie o rozwód z elementem obcym innej sprawy, ze względu na brak jurysdykcji krajowej sądów polskich.

Dziecko jest małoletnie, co do zasady, jeżeli nie ukończyło 18. roku życia. Regulacja ta ma zastosowanie, jeżeli dziecko jest małoletnie w chwili wniesienia pozwu. Jeżeli w toku procesu osiągnie pełnoletniość, postępowanie w sprawie władzy rodzicielskiej podlega umorzeniu z przyczyny niedopuszczalności (bezprzedmiotowości) orzekania.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Rozwód z małżonkiem przebywającym, żyjącym, pracującym czy mieszkającym poza granicą Polski
5 (100%) 176 votes

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*