Zaprzeczenie i obalenie ojcostwa dziecka przy użyciu badania oraz testu DNA

Zaprzeczenie i obalenie ojcostwa dziecka przy użyciu badania oraz testu DNA

Jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki. Domniemania tego nie stosuje się, jeżeli dziecko urodziło się po upływie trzystu dni od orzeczenia separacji. Jeżeli dziecko urodziło się przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa, domniemywa się, że pochodzi ono od drugiego męża. Domniemania powyższe mogą być obalone tylko na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Celem procesu o zaprzeczenie ojcostwa nie jest ustalenie biologicznego ojcostwa męża matki, lecz obalenie ustawowego domniemania, że dziecko od niego pochodzi.

Każdą wiadomość o urodzeniu dziecka przez żonę winien mąż matki traktować poważnie i w razie potrzeby ma obowiązek ją sprawdzić. Te założenia jednak obowiązują w zasadzie do dowiedzenia się przez męża matki o urodzeniu dziecka, gdy o fakcie tym dowiaduje się w okresie objętym domniemanie. Inaczej jednak jest, gdy minął już okres 300 dni od ustania małżeństwa i mąż matki dowiaduje się o urodzeniu dziecka. Wówczas sam fakt dowiedzenia się o urodzeniu nie wystarcza, jeśli równocześnie były mąż nie dowiaduje się, że urodzenie nastąpiło w okresie domniemania pochodzenia z małżeństwa. Urodzenie bowiem przez byłą żonę dziecka po upływie tego terminu żadnych dla niego skutków prawnych nie wywołuje.

Zaprzeczenie ojcostwa

Mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Mąż matki powinien wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko dziecku. Sama wiadomość „mająca cechy wiarygodności” o ciąży żony z innym mężczyzną nie jest jeszcze wiadomością o urodzeniu dziecka. Uzyskanie przez męża od żony wiadomości, że jest ona w ciąży z innym mężczyzną, nakłada na męża obowiązek interesowania się w przyszłości tym, czy i kiedy żona urodzi dziecko. Powzięta w tych okolicznościach wiadomość nie może być pomijana z punktu widzenia określenia daty powzięcia wiadomości przez męża matki o urodzeniu przez żonę dziecka i zachowania terminu sześciomiesięcznego do zaprzeczenia ojcostwa.

Były mąż matki nie może skutecznie żądać zwrotu kwot wyłożonych przed zaprzeczeniem ojcostwa na utrzymanie i wychowanie dziecka. Mąż matki, zobowiązany prawomocnym wyrokiem do świadczenia alimentów na rzecz dziecka, może z chwilą prawomocnego obalenia domniemania jego ojcostwa w drodze zaprzeczenia ojcostwa żądać ustalenia, że jego obowiązek alimentacyjny ustał co do świadczeń alimentacyjnych nie spełnionych do tej chwili.

W razie takiego poinformowania męża o urodzeniu dziecka przez żonę, które ze względu na niewyczerpanie tematu, przerwanie rozmowy, żartobliwą formę poinformowania itp. nie może być uznane za źródło dowiedzenia się przez męża o urodzeniu dziecka przez żonę – powstaje obowiązek tego męża stwierdzenia przez niego prawdziwości informacji co do urodzenia dziecka przez żonę, przy czym, w takim wypadku bieg terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa rozpoczyna się od dnia, w którym, w okolicznościach sprawy, mąż, w wyniku wykonania wspomnianego obowiązku, dowiedziałby się o urodzeniu dziecka przez żonę.

Obalenie domniemania

Zaprzeczenie ojcostwa następuje przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka. Do zakresu pojęcia niepodobieństwa, żeby mąż matki mógł być ojcem jej dziecka, włączone są wszystkie sytuacje, które stwarzają zupełną pewność, że dziecko nie pochodzi od męża matki. Uzyskanie zupełnej pewności w zakresie wyłączenia ojcostwa dostarcza także dowód z grupowego badania krwi, wyłączający ojcostwo. Niepodobieństwo, by mąż matki mógł być ojcem dziecka występuje nie tyko wtedy, gdy zachodzą okoliczności wyłączające ojcostwo, ale także wówczas, gdy wyłączona była możliwość cielesnego obcowania małżonków w okresie poczęcia dziecka. W każdym przypadku zaprzeczenia pochodzenia dziecka z małżeństwa wymagane jest, aby zostało ustalone, że mąż matki nie tylko nie był, lecz i nie mógł być ojcem dziecka. Postępowanie dowodowe powinno więc bezwzględnie prowadzić do wyjaśnienia obu powyższych przesłanek.

Zaprzeczenie ojcostwa przez matkę

Matka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa swego męża w ciągu sześciu miesięcy od urodzenia dziecka. Matka powinna wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko mężowi i dziecku, a jeżeli mąż nie żyje – przeciwko dziecku.

Zaprzeczenie ojcostwa przez dziecko

Dziecko po dojściu do pełnoletności może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa męża swojej matki, nie później jednak niż w ciągu trzech lat od osiągnięcia pełnoletności. Dziecko powinno wytoczyć powództwo przeciwko mężowi swojej matki i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko jej mężowi. Jeżeli mąż matki nie żyje, powództwo powinno być wytoczone przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.

Badanie DNA dziecka

W ostatnich latach rozwój genetyki doprowadził do zmian w zakresie badania pokrewieństwa o zasadniczym znaczeniu. Opracowano metody umożliwiające praktycznie jednoznaczną identyfikację pochodzenia każdego człowieka. Metody te opierają się na analizie szczególnego rodzaju elementów genetycznych, tzw. elementów VNTR, zwanych łącznie minisatelitarnym DNA. Cechą minisatelitarnego DNA jest olbrzymie zróżnicowanie wielkości poszczególnych jego elementów u różnych osób, tak, że analiza wielkości odpowiedniej liczby elementów VNTR u danej osoby pozwala na utworzenie jej profilu genetycznego, który jest praktycznie niepowtarzalny. Badanie minisatelitarnego DNA pozwala nie tylko wykluczyć ojcostwo, ale także potwierdzić je z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością. Ojcostwo potwierdza się, gdy wszystkie elementy VNTR obecne u dziecka, a nieobecne u matki, występują również u pozwanego. Ze względu na olbrzymi polimorfizm minisatelitarnego DNA, szansa otrzymania takiego wyniku w wypadku, gdy pozwany nie jest biologicznym ojcem dziecka, graniczy z zerem. Oznacza to, że badanie minisatelitarnego DNA ma zupełnie inny walor dowodowy niż badanie grup krwi. Dowód z badania DNA pozwala nie tylko wykluczyć ojcostwo, ale może być także pozytywnym dowodem okoliczności stwarzających domniemanie ojcostwa z art. 85 § 1 KRO.

Metoda genetycznej identyfikacji człowieka, w wyniku której nastąpić może wyłączenie ojcostwa pozwanego mężczyzny na podstawie badania u stron kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA), nie może ograniczać postępowania dowodowego do formalnej oceny znaczenia tego środka dowodowego jako decydującego o oddaleniu czy uwzględnienia powództwa. Przeprowadzenie tego dowodu i jego wynik nie zwalnia sądu od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i stron w sposób wyczerpujący. Konieczność oceny całości tak zebranego materiału dowodowego może bowiem dać sądowi podstawę do wniosku o celowości powtórzenia badań genetycznych. Celem bowiem powtórzenia badań nie jest podważenie dotychczas uzyskanego wyniku, lecz jego sprawdzenie. Według utrwalonych zasad orzecznictwa w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenia ojcostwa postępowanie dowodowe w tych sprawach powinno być szczególnie dokładne dla uzyskania dostatecznej podstawy do rozstrzygnięcia zgodnie z prawdą materialną. Uzyskanie takiego stanu wyjaśnienia sprawy wymaga uwzględnienia całokształtu istotnych okoliczności przy podejmowaniu sędziowskiej oceny wiarygodności i mocy zarówno dowodów osobowych, jak i przyrodniczych. W ocenie rezultatów badań DNA z uwagi na ich skomplikowany i wymagający wielkiej precyzji charakter konieczne jest zachowanie ostrożności i wnikliwe rozważenie odmowy ponowienia tego dowodu.

Przeszkody w przeprowadzeniu dowodu z badania krwi, stwarzane przez stronę zobowiązaną do poddania się temu badaniu, mogą być podstawą, opartego na domniemaniu faktycznym, ustalenia sądu zgodnego z twierdzeniami strony przeciwnej.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Zaprzeczenie i obalenie ojcostwa dziecka przy użyciu badania oraz testu DNA
5 (100%) 101 votes

Dodaj komentarz