Były mąż albo żona utrudnia oraz uniemożliwia mieszkanie, życie i korzystanie ze wspólnego mieszkania, lokalu czy domu po rozwodzie

Były mąż albo żona utrudnia oraz uniemożliwia mieszkanie, życie i korzystanie ze wspólnego mieszkania, lokalu czy domu po rozwodzie

Do chwili ustania wspólności majątkowej uprawnienie małżonka do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego wynika z art. 341 KRO, zgodnie z którym każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka.

Z kolei od chwili ustania wspólności ustawowej, uprawnienie to wynika z analogicznie brzmiącego art. 206 KC Jak stanowi bowiem art. 46 KRO, przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, a więc między innymi art. 206 KC, stosuje się odpowiednio do majątku wspólnego od chwili ustania wspólności ustawowej.

Na tle art. 206 KC przyjmuje się, że każdemu ze współwłaścicieli przysługuje uprawnienie do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej, realizowane i chronione stosownie do natury rzeczy i rodzaju naruszeń.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że źródłem roszczenia o dopuszczenie współwłaściciela do współposiadania rzeczy jest art. 206 KC w zw. z art. 222 § 1 KC (tak Sąd Najwyższy np. w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2013 r., sygn. III CZP 88/12). Powołując się na te przepisy Sąd Najwyższy wywiódł w uzasadnieniu wyżej przywołanej uchwały, że pozbawiony współposiadania i korzystania z rzeczy współwłaściciel ma prawo wystąpić z roszczeniem windykacyjnym przeciwko pozostałym współwłaścicielom, którzy bezprawnie władają, w rozumieniu omawianego unormowania, rzeczą wspólną.

Powództwo o dopuszczenie do współposiadania, kierowane przeciwko władającemu współwłaścicielowi, jest bowiem uzasadnione niezależnie od tego, czy ów współwłaściciel pozbawił innego współwłaściciela współposiadania, czy też drugi współwłaściciel, np. zagubił klucze, a władający współwłaściciel nie chce mu ich wydać. Zgodnie ze wskazanymi przepisami, wystarczającą przesłanką do uwzględniania roszczenia powoda jest bowiem fakt, że jest on współwłaścicielem przedmiotowego lokalu i że jest pozbawiony możliwości jego współposiadania.

Były mąż albo żona utrudnia oraz uniemożliwia mieszkanie, życie i korzystanie ze wspólnego mieszkania, lokalu czy domu po rozwodzie Poznań

Czym innym jest jednak współposiadanie takiej nieruchomości, a czym innym korzystanie z niej (do podziału tego nawiązuje zresztą literalne brzmienie art. 206 KC i art. 341 KC). Posiadanie jest warunkiem korzystania, ale nie zawsze posiadacz (lub współposiadacz) korzysta z nieruchomości. Współwłaściciel może mieć bowiem zapewnioną faktyczną możliwość korzystania z nieruchomości (np. polegającą na przechowywaniu na niej swoich rzeczy lub zamieszkiwaniu, ewentualnie pobieraniu z niego pożytków), ale nie czyni tego. Sąd nie orzeka w procesie o zakresie w jakim każda ze stron może realizować uprawnienie do korzystania ze wspólnej nieruchomości. Strony muszą postępować w tym zakresie zgodnie z dyspozycją art. 206 KC, a więc tak ułożyć między sobą wykonywanie tych uprawnień, aby wykonywanie uprawnienia przez jedno z nich dawało pogodzić się z wykonywaniem tego samego uprawnienia przez drugie. W razie sporu możliwa jest ochrona sądowa uprawnienia współwłaściciela do korzystania z rzeczy wspólnej.

Sprawa sądowa opracowana przez Kancelarię

W niniejszej sprawie powód, z uwagi na istotę uprawnienia do współposiadania rzeczy wspólnej, wniósł o zobowiązanie pozwanej do usunięcia wszelkich zabezpieczeń blokujących wejście do lokalu mieszkalnego stanowiącego współwłasność stron, ewentualnie wniósł o nakazanie pozwanej wydania kluczy do drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu powód wskazał, że strony pozostawały w związku małżeńskim, a opisany wyżej lokal mieszkalny wchodzi w skład ich majątku wspólnego. Małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód, a przed Sądem Rejonowym toczy się sprawa o podział majątku wspólnego. Podniósł, że w czerwcu wyprowadził się z przedmiotowego lokalu, w którym do dnia dzisiejszego zamieszkuje pozwana wraz z małoletnią córką stron. Około miesiąc po jego wyprowadzce, pozwana wymieniła zamki w drzwiach wejściowych, odmówiła udostępnienia powodowi kluczy i wpuszczenia go do lokalu, czym uniemożliwia powodowi korzystanie ze znajdujących się tam ruchomości oraz z rzeczy osobistych powoda. W ocenie Sądu tak sformułowane roszczenie w zakresie żądania ewentualnego o dopuszczenie do współposiadania było zasadne i należało je wobec tego uwzględnić w całości w oparciu o art. 206 KC w zw. z art. 222 § 1 KC.

Były mąż albo żona utrudnia oraz uniemożliwia mieszkanie, życie i korzystanie ze wspólnego mieszkania, lokalu czy domu po rozwodzie Poznań

W sprawie bezspornie bowiem ustalono, że powód nie ma możliwości posiadania przedmiotowego lokalu, ponieważ nie dysponuje kluczami do drzwi wejściowych. Przyczyna, dla której tak się stało, jest przy tym bez znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia o przedmiotowym roszczeniu.

Należy podkreślić, że nakaz wydania powodowi kluczy do drzwi wejściowych lokalu, daje się pogodzić z uprawnieniem do współposiadania tego lokalu przysługującym pozwanej. W ocenie Sądu, niezależnie od charakteru stosunków osobistych istniejących między byłymi małżonkami, jako współwłaścicielami nieruchomości, każdy z nich ma - w zakresie uprawnienia do współposiadania - prawo do dysponowania, niezależnie od drugiego, kluczami, a co za tym idzie, ma prawo do niezależnego od drugiego współwłaściciela dostępu do nieruchomości. Wykonywanie uprawnienia do współposiadania wspólnej nieruchomości na tym odcinku, w każdym przypadku daje się pogodzić z wykonywaniem analogicznego uprawnienia drugiego współwłaściciela. Niekiedy, z uwagi na znaczne nasilenie osobistego konfliktu między współwłaścicielami, utrudnione może być osiągnięcie porozumienia jedynie co do zakresu w jakim uprawnienie do korzystania ze wspólnej nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, daje się pogodzić z analogicznym uprawnieniem w tym względzie drugiego współwłaściciela.

Wyrokiem Sąd nakazał pozwanej E. J., aby dopuściła powoda K. J. do współposiadania lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w P. przy ul. (...) nabytego na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej poprzez wydanie powodowi K. J. kluczy do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Wyrok Sądu Rejonowego - I Wydział Cywilny z dnia 19 listopada 2021 r. I C 48/21

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

5/5 - (98 votes)