Obniżenie alimentów ojca na dziecko

Obniżenie alimentów ojca na dziecko

Wytaczając powództwo powód powinien wskazać, czy żąda stwierdzenia ustania obowiązku świadczeń alimentacyjnych (tzw. wygaśnięcia, uchylenia obowiązku alimentacyjnego), czy też zmiany wysokości wcześniej ustalonych świadczeń. Dopuszczalne jest sformułowanie przez zobowiązanego żądania alternatywnego, tj. ustalenia ustania obowiązku świadczeń alimentacyjnych, a na wypadek jego nieuwzględnienia, zmniejszenia wysokości należnych świadczeń.

Zabezpieczenie powództwa o uchylenie lub obniżenie obowiązku alimentacyjnego przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest wyłączone. Ze względu jednak na potrzebę szczególnej ochrony interesu osoby uprawnionej do alimentacji zawieszenie postępowania egzekucyjnego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy powództwo jest uwiarygodnione w wysokim stopniu".

Zgodnie z art. 138 k.r i o. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Ponadto jak wskazuje art. 135 § 1 k. r. i o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Oznacza to, że w razie utraty przez zobowiązanego możliwości zarobkowych i majątkowych może on domagać się zmiany obowiązku świadczeń alimentacyjnych.

Przez zmianę stosunków rozumie się istotne zwiększenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji, istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub istotne zmniejszenie się możliwości zaspokajania potrzeb własnymi siłami. Wynika z tego, że rozstrzygnięcie o żądaniu opartym na art.138 k.r.o. wymaga porównania stanu istniejącego w dacie uprawomocnienia się wyroku zasadzającego alimenty ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich zmniejszeniu lub zwiększeniu. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 25 maja 1999 r. ( I CKN 274/99, niepubl.) podstawą powództwa z art. 138 k.r.o. może być tylko zmiana stosunków, która nastąpiła nie wcześniej niż po uprawomocnieniu się wyroku zasądzającego alimenty. Zatem data uprawomocnienia się wyroku zasądzającego świadczenia alimentacyjne początkuje termin, w jakim możliwe jest wystąpienie z żądaniem zmiany tego wyroku w razie zmiany stosunków. Powyższe uwagi w zupełności odnoszą się do alimentów ustalonych w drodze wyroku zaocznego.

Przykładem zmiany stosunków wpływających na obniżenie obowiązku alimentacyjnego może być choroba dłużnika, konieczność realizacji obowiązku alimentacyjnego względem dziecka z nowego związku, utrata pracy w konsekwencji zwolnień grupowych itp.(vide Henryk Dolecki (red.), Tomasz Sokołowski (red.), Marek Andrzejewski, Anita Lutkiewicz-Rucińska, Adam Olejniczak, Anna Sylwestrzak, Andrzej Zielonacki - Komentarz do art.138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Jednak rozważając przepisy art. 135 § 1 k.r.o. i art. 138 k.r.o. nie można abstrahować od obowiązków wynikających z innych przepisów. Art. 96 k.r.o. nakłada na rodziców obowiązek troski o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, zaś wedle art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie także wtedy, gdy nie znajduje się w niedostatku. Wobec treści tych przepisów uznać trzeba za trafny pogląd, że rodzic powinien dzielić się z dzieckiem nawet skromnym dochodem.

Należy podkreślić, iż oboje rodzice zobowiązani są łożyć środki na utrzymanie swojego małoletniego dziecka, niezależnie od nakładu osobistych starań o prawidłowy rozwój i wychowanie dziecka, które to starania mają charakter niemajątkowy. Wszystko to bowiem mieści się w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej.

W doktrynie prezentowany jest słuszny pogląd w myśl którego wysokość obciążeń alimentacyjnych powinna być określona na takim poziomie, aby nie prowadziła do niedostatku samego ojca.

Obowiązek alimentacyjny rodziców względem ich dzieci nie jest ograniczony terminem, a osiągnięcie przez dziecko określonego wieku nie stanowi przesłanki jego uchylenia. Nie ustaje z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego określonego wykształcenia. Zależy on jedynie od tego, czy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Jeżeli chodzi o dzieci, które osiągnęły pełnoletniość, brać należy pod uwagę to, czy dokładają starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się, czy wykazują chęć dalszej nauki oraz czy osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie nauki.

Sąd rozstrzygając o żądaniu przede wszystkim bada stan istniejący w dacie uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego alimenty, ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich zmniejszeniu.

Przykład z sprawy sądowej

Sąd obniża alimenty ustalone wyrokiem Sądu Rejonowego w Poznaniu od powoda na rzecz małoletniego pozwanego z kwoty po 1100 zł do kwoty po 400 zł miesięcznie, płatnej do rąk jego matki do dnia 10-go każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności każdej z rat.

W niniejszej sprawie bezspornym jest istnienie obowiązku alimentacyjnego powoda względem małoletniego B. B., zaś kwestią sporną była wysokość tego świadczenia. Sąd Rejonowy w sposób szczegółowy oszacował rzeczywiste koszty związane z utrzymaniem małoletniego a ustalenia w tym zakresie uznać należy w pełni za słuszne.

Bezspornym jest również, że powód na skutek zmniejszenia zarobków w wyniku sytuacji gospodarczej w kraju nie jest w stanie pracować zarobkowo w pełnym zakresie. Radykalna zmiana jego sytuacji życiowej spowodowała, że popadł w zadłużenia, w tym czynszowe. Zmuszony był również zrezygnować z ubezpieczenia kredytu hipotecznego. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują, że powód posiada znacznie mniejsze, aniżeli dotychczas, możliwości zarobkowe i nie jest w stanie łożyć na utrzymanie małoletniego syna alimentów w wysokości po 1100 złotych miesięcznie.

Sąd Rejonowy w Poznaniu dokonując analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy doszedł do przekonania, że żądanie obniżenia alimentów, zgłoszone przez powoda jest zasadne. W ocenie Sądu, do czasu unormowania i stabilizacji sytuacji życiowej powoda i poprawy jego sytuacji materialnej, dotychczas ustalona wysokość alimentów jest zbyt wysoka i regulowanie ich, stanowi dla niego znaczne dolegliwości. Adekwatnymi do jego obecnie posiadanych możliwości zarobkowych będą alimenty w kwocie 500 złotych miesięcznie. Taka kwota pozostaje w zasięgu jego możliwości płatniczych. Pozostałe wydatki związane z utrzymaniem dziecka winna ponosić jego matka. Sąd uwzględnił częściowo zarzuty powoda w tym zakresie i również uznaje, że matka małoletniego nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.