Odrzucenie i oddalenie wniosku o podział majątku po rozwodzie

Odrzucenie i oddalenie wniosku o podział majątku po rozwodzie

W trakcie postępowania o podział majątku wspólnego Sąd ustala skład majątku wspólnego oraz jego wartość (art. 684 kpc w zw. z art. 567§3 kpc). Podziałowi podlegają przedmioty majątkowe, będące składnikami majątku wspólnego i istniejące w chwili dokonania podziału tego majątku. Ustalając skład majątku wspólnego, Sąd nie wlicza tych przedmiotów, które były co prawda objęte wspólnością, ale zostały zbyte lub zużyte w sposób zgodny z prawem. Przy dokonywaniu podziału są zaś uwzględniane przedmioty zbyte lub zużyte bezpodstawnie albo roztrwonione w ten sposób, że ich wartość zaliczana zostaje na poczet udziału tego z małżonków, którego zawinione zachowanie spowodowało uszczuplenie majątku wspólnego.

Podział majątku wspólnego obejmuje tylko takie przedmioty majątkowe, które były składnikami majątku wspólnego w chwili ustania wspólności majątkowej małżeńskiej i które istnieją w chwili dokonania podziału. Jeżeli natomiast pewne składniki zostały bezprawnie zużyte lub roztrwonione przez jednego z małżonków, to ich rozliczenie może nastąpić na skonkretyzowane żądanie (kwotowo) poszkodowanego małżonka. Zarówno wysokość szkody, jak i pozostałe przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej winien wykazać zainteresowany (tak: post. SN z dnia 15.11.2017r., II CSK 98/17).

Skład majątku podlegającego podziałowi powinien być ustalany na chwilę, w której ustaje wspólność majątkowa małżeńska, tj. majątek objęty wspólnością małżeńską majątkową przestaje być majątkiem wspólnym i staje się majątkiem, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego (art. 46 KRO). Między chwilą ustania wspólności majątkowej małżeńskiej a chwilą dokonywania podziału majątku, który był objęty tą wspólnością, mogą jednak zajść zmiany w stanie jego składników. Jeżeli nie istnieje już majątek wspólny, ponieważ jego podział został już dokonany, albo jego składniki zostały zużyte lub zbyte w sposób zgodny z prawe, uzasadnia to oddalenie wniosku o podział majątku wspólnego.

Postępowanie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, które jest jednym ze szczególnych postępowań nieprocesowych (art. 566 i 567 KPC), wchodzi w grę tylko wówczas, gdy jest przedmiot tego postępowania, tj. majątek wspólny (przy czym nakłady z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków nie stanowią składnika majątku wspólnego podlegającego podziałowi).

Nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków nie są składnikiem tego majątku, ale elementem zewnętrznym w stosunku do tego majątku, a ich zwrotu dokonuje się przy podziale majątku, a nie w jego ramach. Rozstrzygnięcie o roszczeniach tego rodzaju nie należy do istoty postępowania działowego, lecz następuje przy okazji tego postępowania, w celu ostatecznego zakończenia wszystkich kwestii wiążących się z podziałem majątku wspólnego między byłymi małżonkami. W sytuacji jednak, gdy nie istnieją już składniki majątku wspólnego, jako obiekt podziału (jak w niniejszej sprawie), roszczenie z tytułu rozliczenia nakładów, przewidziane w art. 45 kro, podlegają rozpoznaniu w procesie. Rozliczenie z tego tytułu w postępowaniu o podział majątku wspólnego nie jest dopuszczalne (por. postanowienie SN z dnia 25.01.2000r., I CKN 376/98; wyrok SA w Białymstoku z dnia 31.01.2013r., I ACa 731/12; wyrok SA w Warszawie z dnia 13.09.2017r., I ACa 893/16).

Jeżeli okaże się, iż z jakichkolwiek przyczyn, w szczególności na skutek przeoczenia, zatajenia lub ukrycia części przedmiotów i niezgłoszenia ich do podziału, prawomocne postanowienie o podziale majątku wspólnego nie objęło wszystkich istotnych składników tego majątku, każde z małżonków może wystąpić w odrębnym postępowaniu o przeprowadzenie uzupełniającego podziału majątku, co do składników, które w postępowaniu działowym nie zostały uwzględnione. Brak wyraźnej regulacji prawnej w zakresie możliwości takiego podziału nie może pozbawiać małżonków uzyskania rozstrzygnięcia co do każdego składnika majątku wspólnego. Złożenie w sprawie o rozwód oświadczeń, iż w czasie trwania małżeństwa nie został zgromadzony majątek, co było przyczyną niedokonania podziału, nie stanowi o niedopuszczalności przeprowadzenia postępowania tego dotyczącego, gdyż w rzeczywistości majątek wspólny był. Oddalenie wniosku o podział majątku wspólnego może nastąpić tylko wówczas, gdy nie istnieje majątek wspólny, ponieważ jego podział został już dokonany albo go nie ma.

Przykład sprawy sądowej

Rzeczy wymienione we wniosku nie należą już do majątku wspólnego w chwili orzekania – nie istnieją, jako obiekt podziału. Uczestniczka wyzbyła się ich wraz ze sprzedażą nieruchomości – nie przedstawiały żadnej wartości majątkowej: komplet mebli wypoczynkowych, meble kuchenne, komplet mebli stół i trzy krzesła. Uczestniczka oferowała wnioskodawcy, że wyda mu te rzeczy bez spłaty (na rozprawie 8.11.2018r.), jednak ten wprost wyraził brak chęci ich przejęcia, domagając się wyłącznie spłaty, choć nie wykazał, aby przestawiały one jakąkolwiek wartość. Pozostałe rzeczy wym. we wniosku, co do których uczestniczka odniosła się konkretnie na rozprawie w dniu 8.11.2018r., zostały zabrane przez wnioskodawcę, czemu on nie zaprzeczył, twierdził, że zabrał rzeczy, ale nie wszystkie, przy czym uchylał się od odpowiedzi na konkretne pytania i nie sprecyzował swojego wniosku w tym zakresie mimo zobowiązania przez Sąd na rozprawie w dniu 8.11.2018r. Ponadto, jak twierdził wnioskodawca, niektóre z tych rzeczy, co do których domagał się spłaty w ramach tego postępowania, stanowiły składniki jego majątku osobistego, jak prasa do winogron – twierdził, że odziedziczył ją po dziadku i przedstawia ona dla niego wartość sentymentalną. Takie żądanie nie podlega rozpoznaniu w sprawie o podział majątku wspólnego.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.