Zabezpieczenie renty alimentacyjnej na dziecko – córkę czy syna - na czas trwania sprawy w Sądzie

Zabezpieczenie renty alimentacyjnej na dziecko – córkę czy syna - na czas trwania sprawy w Sądzie

Zgodnie z art. 138 KRO w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez pojęcie „stosunków” wskazanych w przywołanej regulacji należy rozumieć okoliczności istotne z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego i jego zakresu określonych w art. 133 i 135 KRO Stosownie do treści art. 133 § 1 KRO rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zatem tylko posiadanie przez dziecko własnego majątku z którego dziecko mogłoby się samodzielnie utrzymać zwalnia rodziców z ich obowiązku alimentacyjnego wobec niego. W pozostałych przypadkach na rodzicach ciąży obowiązek dostarczania małoletniemu środków utrzymania i wychowania a jego zakres zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 KRO).

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci z reguły utrzymuje się przez dłuższy czas, co zwykle wiążę się ze zmianą okoliczności, które kształtują zakres tego obowiązku. Orzekając o alimentach wymagalnych w dacie wyrokowania są bierze za podstawę potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego według stanu istniejącego w dacie orzekania (art. 316 § 1 KPC). W sytuacji, gdy świadczenia te nie odpowiadają już potrzebom dziecka lub nie przystają do możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców, a zmiany te mają charakter istotny i nastąpiły po wydaniu orzeczenia ustalającego obowiązek alimentacyjny, aktualizują się podstawy do wystąpienia z powództwem opartym o treść art. 138 KRO o zmianę tego orzeczenia.

Dla zasadności żądania podwyższenia alimentów konieczne jest wykazanie, że nastąpił istotny wzrost usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz, że zwiększyły się możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego do alimentacji. Współzależność między tymi dwoma czynnikami wyraża się w tym, że usprawiedliwione potrzeby uprawnionego powinny być zaspokojone w takim zakresie, w jakim zezwalają na to możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego do alimentowania. Oznacza to, że rozstrzygnięcie o żądaniu opartym o treść art. 138 KRO wymaga porównania stanu istniejącego w dacie uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich podwyższeniu. Okoliczność, że doszło do zmiany uzasadniającej żądanie powództwa strona powodowa, stosownie do ogólnej reguły dowodowej określonej w art. 6 KC powinna wykazać.

Zabezpieczenie renty alimentacyjnej na dziecko – córkę czy syna - na czas trwania sprawy w Sądzie Poznań

Zakres potrzeb dziecka, które powinny być przez rodziców zaspokojone wyznacza treść art. 96 KRO, zgodnie z którym rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie – odpowiednio do uzdolnień – do pracy dla dobra społeczeństwa. Dlatego też rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (opieki, mieszkania, wyżywienia, odzieży, higieny osobistej, leczenia), jak i duchowych (kulturalnych), także środki wychowania (w tym kształcenia) oraz dostarczenia wypoczynku. Zawsze dziecko jednak każde musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia, stosownej do wieku i pory roku odzieży, środków ochrony zdrowia , kształcenia oraz pieczy nad jego osobą i majątkiem. Wyjście poza wymienione potrzeby zależy już tylko od osobistych cech dziecka oraz od zamożności zobowiązanego.

Stosownie do dyspozycji art. 730 KPC w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Na mocy art. 7301 § 1 KPC udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej. W sprawach tych podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia.(art. 753 § 1 KPC). W myśl art. 731 KPC zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia chyba, że ustawa stanowi inaczej.

W sprawach zabezpieczenia alimentów jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia, nie jest natomiast wymagane uprawdopodobnienie interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać wiarygodność roszczenia. Nie wystarczy twierdzenie, iż roszczenie istnieje, ale twierdzenie to powinno zostać uwiarygodnione przez przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Nie oznacza to jednak udowodnienia roszczenia, ale jedynie wykazanie jego prawdopodobieństwa. Rezygnacja z przeprowadzenia dowodu co do istnienia roszczenia wynika z faktu, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem, w którym nie rozstrzyga się sprawy merytorycznie. Wnioskodawca zatem musi przytoczyć takie okoliczności, z których będzie wynikać, że roszczenie mu przysługuje, a okoliczności te będą przez niego uprawdopodobnione. Przy ocenie prawdopodobieństwa roszczenia nie można abstrahować od tego, czy fakty przytoczone przez uprawnionego tworzą to roszczenie w świetle przepisów prawa. Wiarygodność dotyczy więc nie tylko podstawy faktycznej, ale i prawnej roszczenia.

Zabezpieczenie renty alimentacyjnej na dziecko – córkę czy syna - na czas trwania sprawy w Sądzie Poznań

Uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksu postępowania cywilnego, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów, lecz zadawala się mniejszym stopniem pewności - uprawdopodobnieniem tych twierdzeń. Uprawdopodobnienie może być przeprowadzone przez sąd przy użyciu środków, które uzna za właściwe, nie wyłączając środków dowodowych. Przy uprawdopodobnieniu nie jest jednak konieczne zachowanie szczególnych przepisów o postępowaniu dowodowym. Uprawdopodobnienie w odróżnieniu od dowodu nie daje zatem pewności co do prawdziwości twierdzenia o istnieniu konkretnego roszczenia, ale sprawia, że twierdzenie to staje się prawdopodobne.

Do uprawdopodobnienia twierdzeń w postępowaniu zabezpieczającym odnoszą się ogólne reguły dotyczące uprawdopodobnienia stosowane w postępowaniu cywilnym. Wykazanie prawdopodobieństwa roszczenia może być przeprowadzone za pomocą takich niesformalizowanych środków, jak pisemne oświadczenia osób trzecich, nieformalne przesłuchanie stron lub strony bądź świadków, dokumenty.

Sprawa sądowa opracowana przez Kancelarię

Małoletni powód O. N. – reprezentowany przez matkę – wniósł o zasądzenie od pozwanego P. N. alimentów w kwotach po 1500 zł miesięcznie oraz o udzielenie zabezpieczenia, na czas trwania procesu, alimentów w kwocie po 1500 zł miesięcznie. W uzasadnieniu pozwu m.in. wskazano, iż: małoletni powód urodził się (...); po pierwszych urodzinach małoletniego jego rodzice nie byli już razem; koszty związane z utrzymaniem małoletniego powoda opiewają na kwotę około 2400 zł miesięcznie (wyżywienie 400 zł, zakup odzieży 150 zł, środki czystości i chemia domowa 100 zł, opłata za żłobek wraz z wyżywieniem około 1200 zł, zabawki 100zł, rozrywka 100 zł, wizyty lekarskie oraz zakup leków 100 zł, wypoczynek letni 160 zł – miesięcznie oraz udział w 1/2 kosztów utrzymania mieszkania w tym około 100 zł miesięcznie za energię elektryczną); matka małoletniego powoda od 2 stycznia 2018 r. zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na ¼ etatu na stanowisku sprzedawcy i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 525 zł brutto miesięcznie. Ponadto wskazano, iż pozwany zatrudniony jest w firmie polskiej, lecz wyjeżdża na delegacje do Szwecji. Matka małoletniego powoda wskazała również, że pozwany przekazał jej na utrzymanie syna w październiku kwotę 600 zł i kwotę 398 zł za żłobek, w listopadzie i grudniu 2017 r. kwotę 600 zł i kwotę 475 zł za żłobek oraz w styczniu br. kwotę 600 zł.

Zabezpieczenie renty alimentacyjnej na dziecko – córkę czy syna - na czas trwania sprawy w Sądzie Poznań

W ocenie Sądu, natomiast brak jest podstaw by zasądzić oczekiwaną przez stronę powodową kwotę zabezpieczenia w wysokości 1500 złotych. Strona powodowa nie uprawdopodobniła bowiem, że usprawiedliwione koszty związane z utrzymaniem małoletniego powoda opiewają na kwotę 2400 zł miesięcznie. Podkreślenia wymaga przy tym okoliczność, że do pozwu – poza odpisem aktu USC oraz umową o świadczenie opieki na dzieckiem – nie załączono żadnych dokumentów, które by obrazowały wysokość wydatków związanych z utrzymaniem dziecka.

Zdaniem Sądu strona powodowa uprawdopodobniła w sposób niedostateczny, iż usprawiedliwione koszty związane z utrzymaniem małoletniego powoda wynoszą tyle, co wskazano w pozwie. Matka małoletniego powoda nie przedstawiła dowodów na poparcie tezy w zakresie kosztów utrzymania dziecka, na które składają się koszty ubrań, wyżywienia, leczenia, zabawek, opłat związanych z rozrywką. Podaną kwotę oparła jedynie na podstawie oszacowania. Rozpoznając wniosek o zabezpieczenie powództwa nie można opierać się jedynie na szacunkach strony powodowej. W konsekwencji nieuprawdopodobnienia wskazanej kwoty, Sąd dokonał samodzielnej oceny potrzeb małoletniego z uwagi na zasady doświadczenia życiowego i określił koszt utrzymania małoletniego na kwotę 1800 złotych miesięcznie. W tym koszt zakupu odzieży dla dziecka w kwocie 100 złotych miesięcznie, albowiem wydatek ten zasadniczo kształtuje się na takim poziomie. Koszty wyżywienia natomiast powinny oscylować w granicy 250 złotych miesięcznie, bowiem małoletni w żłobku ma zapewnione pełne wyżywienie. W związku z tym, iż matka małoletniego, oprócz opłaty za prąd w wysokości 100 zł miesięcznie, nie wskazała jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, Sąd ocenił udział małoletniego powoda w ½ wskazanych kosztów, tj. w wysokości 50 zł. Ponadto w ocenie Sądu średni miesięczny koszt zakupu środków higieny powinien wynosić 100 złotych, z tytułu kosztów leczenia 20 zł miesięcznie i koszt zakupu zabawek i rozrywki 80 zł miesięcznie. Co do kosztów związanych z opłatą za żłobek, Sąd dał wiarę matce małoletniego i ocenił je na kwotę około 1200 zł miesięcznie. Sąd nie uwzględnił natomiast kosztu wypoczynku letniego, albowiem pojedyncze wydatki nie podlegają zaspokojeniu w ramach obowiązku alimentacyjnego, ten dotyczy bowiem jedynie wydatków ponoszonych cyklicznie, a nie wydatków jednorazowych. Takie jednorazowe wydatki mogą podlegać alimentacji jedynie w ramach incydentalnie zasądzanych kwot, przeznaczanych na konkretne cele.

Zdaniem Sądu, powyższe wydatki i to we wskazanej powyżej wysokości – oceniane przez pryzmat zasad doświadczenia życiowego i zawodowego – są w sposób naturalny związane z utrzymaniem osoby w takim wieku jak małoletni powód. W tym miejscu należy wskazać iż konieczność odwołania się zasad doświadczenia życiowego i zawodowego w zakresie wydatków związanych z utrzymaniem małoletniego powoda wynikała z powołanego faktu, że do pozwu, oprócz umowy o świadczenie opieki nad dzieckiem, nie załączono żadnych dokumentów, z których by wynikała wysokość wydatków związanych z utrzymaniem małoletniego powoda. Oczywistym przy tym jest stwierdzenie, że każde dziecko generuje określone wydatki, dlatego Sąd nie mógł uznać, iż strona powodowa w ogóle nie uprawdopodobniła, jakie wydatki wiążą się z utrzymaniem małoletniego O. N.. Niemniej – jak już sygnalizowano – wydatki, które nie zostały uwzględnione przez Sąd w powyższym zestawieniu, a które to wydatki zostały wyszczególnione w uzasadnieniu pozwu, na tyle odbiegają od wydatków związanych z utrzymaniem kilkuletniego dziecka, że odwołując się do zasad doświadczenia życiowego i zawodowego Sąd nie mógł ustalić usprawiedliwionych kosztów utrzymania dziecka na poziomie 2400 zł miesięcznie.

Zabezpieczenie renty alimentacyjnej na dziecko – córkę czy syna - na czas trwania sprawy w Sądzie Poznań

W ocenie Sądu – na obecnym etapie postępowania – należy uznać, iż pozwany winien uczestniczyć w kosztach utrzymania małoletniego powoda kwotą 900 zł miesięcznie, które pokrywają w połowie koszty związane z utrzymaniem małoletniego O. N., albowiem w świetle twierdzeń pozwu należy stwierdzić, że pozwany z racji posiadania pracy ma stałe źródło dochodu i jednocześnie nie zwalnia się z obowiązku alimentacyjnego poprzez osobistą pieczę nad dzieckiem. Ponadto należy podkreślić, iż matka małoletniego nie wykazała, aby nie mogła pracować w pełnym wymiarze, tym bardziej że małoletni powód uczęszcza do żłobka czynnego od godziny 7 do 17:30.

Jednocześnie należy wskazać, iż przedmiotowa kwota – jako udział pozwanego w kosztach utrzymania małoletniego powoda – może ulec zmianie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego w sprawie. W zakresie przewyższającym kwotę 900 zł alimentów na rzecz małoletniego powoda Sąd oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenie. Postanowienie Sądu Rejonowego - VIII Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 30 listopada 2017 r. VIII RC 103/18

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.