Kiedy ma??onkowie decyduj? si? na rozwód, zwykle nie wiedz?, czego si? spodziewa?. W ko?cu rozwód jest skomplikowanym procesem prawnym i mo?e by? pe?en nieprzyjemnych niespodzianek i frustruj?cych opó?nie?. Zawsze pomocne jest zapoznanie si? z harmonogramem rozwodu, aby uzyska? ogólne zrozumienie tego, co mo?e si? zdarzy?, aby? poczu?a/poczu? si? bardziej komfortowo w niekomfortowym czasie. Poni?sza chronologia przedstawia ogólny sposób post?powania w przypadku klasycznego rozwodu.
Rozwód na pierwszej rozprawie w s?dzie jest oczywi?cie mo?liwy. Je?eli nie chcesz dochodzi? w toku procesu winy wspó?ma??onka, to szanse, ?e tylko raz b?dziesz musia? pojawi? si? w s?dzie, s? bardzo du?e. Warto si? zastanowi?, czy pomimo nieporozumie? pomi?dzy ma??onkami w?a?ciwe jest uzewn?trznianie spornych kwestii na sali s?dowej i prowadzenie d?ugotrwa?ego post?powania. Czy rzeczywi?cie jest to konieczne w twojej sytuacji jak chcesz szybko rozwie?? si?? ?eby S?d sko?czy? spraw? o rozwód na pierwszej sprawie musicie by? zgodni w kwestii:
1. rozwi?zania zwi?zku ma??e?skiego bez orzekania o winie
2. alimentów na ka?de dziecko
3. kontaktów ojca z dzie?mi
4. w?adzy rodzicielskiej rodziców nad dzie?mi
5. miejsca zamieszkania dzieci po rozwodzie.
Rozwód nie musi oznacza? ci?gn?cego si? w niesko?czono?? procesu. Je?eli oboje ma??onkowie s? zdecydowani, nie chc? orzekania o winie, to istnieje szansa na orzeczenie rozwodu w ci?gu 2-3 miesi?cy. Uzyskanie wyroku rozwodowego nie oznacza, ?e sprawa zosta?a definitywnie zako?czona. Wydany wyrok musi si? bowiem uprawomocni?, w przeciwnym razie nie b?dzie mia?o wi???cej mocy. Je?li strony s? zgodne, co do tre?ci wydanego wyroku, to od og?oszenia wyroku do jego uprawomocnienia si? po 7 dniach od jego og?oszenia.
Je?li chcesz mie? szybki rozwód, to na pewno masz wiele obaw i pyta?. Jedno z twoich pyta? prawdopodobnie brzmi: jak szybko przeprowadzi? rozwód bez k?ótni i awantur oraz ile b?dzie kosztowa? rozwód i adwokat? Odpowied? na to pytanie b?dzie zale?e? od wielu ró?nych rzeczy, w tym od tego:
– czy zatrudnisz dobrego i skutecznego adwokata od spraw rodzinnych,
– czy twój ma??onek jest wojowniczy, a mo?e kolegialny,
– czy macie wspólnie ma?oletnie dzieci,
– czy dogadacie si? co do kwestii alimentów na dzieci, w?adzy rodzicielskiej i kontaktów,
– jaki jest maj?tek wspólny, czy macie wspólne d?ugi lub kredyty.
Sami widzicie, lista jest d?uga, a ka?da sprawa o rozwód jest inna i ma przeró?ne zawi?o?ci.
Op?ata s?dowa od pozwu o rozwód ma charakter sta?y i wynosi 600 z?. Koszt adwokata czy radcy prawnego zale?y od skomplikowania sprawy, ilo?ci dzieci oraz tego, czy chcecie dokona? podzia?u maj?tku w rozwodzie. Zobaczmy wi?c, czy masz szanse na rozwód pierwszej rozprawie w S?dzie.
Kiedy mo?na si? rozwie??
Niew?tpliwie w ka?dym wypadku wyst?pienia z pozwem rozwodowym s?d bada przes?anki rozwodowe, tak te dopuszczaj?ce rozwód, czyli pozytywne (zupe?no?? i trwa?o?? rozk?adu po?ycia), jak i te wykluczaj?ce rozwód mimo wyst?pienia przes?anek pozytywnych, czyli przes?anki negatywne. Zakaz udzielenia rozwodu reguluj? przepisy art. 56 § 2 i 3 KRO. Obejmuj? one trzy samoistne przes?anki negatywne rozwodu, czyli okoliczno?ci zakazuj?ce jego udzielenia mimo ziszczenia si? przes?anek pozytywnych z art. 56 § 1 KRO. Powództwo zostanie oddalone, je?eli:
1) wskutek rozwodu mia?oby ucierpie? dobro wspólnych ma?oletnich dzieci ma??onków (§ 2);
2) rozwód by?by sprzeczny z zasadami wspó??ycia spo?ecznego innymi ni? dobro ma?oletnich (§ 2);
3) rozwodu ??da ma??onek wy??cznie winny rozk?adu po?ycia, chyba ?e (§ 3):
a) drugi ma??onek wyrazi? zgod? na rozwód albo
b) drugi ma??onek nie wyrazi? zgody na rozwód, ale jego odmowa jest sprzeczna z zasadami wspó??ycia spo?ecznego (bli?ej o przes?ankach rozwodowych por. K. Gromek, Rozwód, s. 65).
W pi?miennictwie nie budzi w?tpliwo?ci fakt, i? orzeczenie rozwodu z winy obu stron oznacza, ?e nie mo?na rozró?ni? winy wi?kszej i winy mniejszej. Ma??onek, który zawini? jedn? z wielu (kilku) przyczyn rozk?adu po?ycia, musi by? uznany za wspó?winnego, chocia?by drugi ma??onek dopu?ci? si? wielu i to ci??szych przewinie?. Niedopuszczalna jest bowiem kompensata w?asnych przewinie?.
Co jednak zrobi?, gdy s?d nie dopatrzy si? winy w zachowaniu ?adnej ze stron, mimo i? wnosz? one o jej ustalenie? Je?eli w sprawie wyst?pi? przes?anki pozytywne (dopuszczaj?ce rozwód) i negatywne (wykluczaj?ce rozwód), to s?d oddali powództwo mimo istnienia przes?anek pozytywnych na skutek wyst?pienia przes?anek negatywnych.
O tym, czy pozew o rozwód ma??onków jest „zgodny”, nie przes?dza jego forma ani równoczesno?? z?o?enia np. w jednym pi?mie, zgodnie na tej samej rozprawie. Zgodny wniosek oznacza zatem jednolito?? stanowisk procesowych stron w danej kwestii merytorycznej lub formalnej do czasu zako?czenia post?powania, niezale?nie od tego w jakiej formie i kiedy zosta?y zaprezentowane.
Przes?anki pozytywne orzeczenia rozwodu w Poznaniu
Przes?anki pozytywne, czyli te, które musz? wyst?pi?, by mo?na by?o otrzyma? rozwód. Orzeczenie rozwodu jest dopuszczalne, gdy s?d ustali, ?e po?ycie ma??e?skie uleg?o zupe?nemu i trwa?emu rozk?adowi (obie te cechy rozk?adu musz? wyst?pi? ??cznie), a nie wyst?pi?a ?adna z tzw. negatywnych przes?anek rozwodu. Decyduje w tym przedmiocie stan sprawy w chwili zamkni?cia rozprawy. S?d, ustalaj?c zupe?ny i trwa?y rozk?ad po?ycia, nie jest obowi?zany do oceny „wa?no?ci” jego powodów, czyli nie ma obowi?zku bada?, czy w ?wietle zasad wspó??ycia spo?ecznego mo?na je uzna? za wystarczaj?co donios?e.
Po?ycie ma??onków
Przez po?ycie ma??onków rozumiemy wi?? psychiczn? (m. in. uczucie mi?o?ci, szacunku i zaufania), fizycznej (wspólne zamieszkiwanie) lub gospodarczej (prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego). Mamy równie? do czynienia w dalszym ci?gu z po?yciem ma??e?skim, nawet wówczas, gdy wspó??ycie fizyczne lub wi?? gospodarcza s? znacz?co ograniczone, np. ze wzgl?du na wiek jednego z ma??onków, wyjazd jednego z ma??onków za granic? czy te? przebywanie w zak?adzie karnym.
Je?eli mi?dzy ma??onkami dochodzi do os?abienia czy wr?cz zaniku wi?zi ma??e?skich, to proces ten okre?lany jest mianem rozk?adu po?ycia ma??e?skiego. Istota procesu sprowadza si? do zaburze? w funkcjonowaniu któregokolwiek z elementów tego co sk?ada si? na po?ycie ma??e?skie. S?d musi oceni? stopie? zaawansowania rozk?adu po?ycia. Rozk?ad po?ycia mo?e by?:
– subiektywnie postrzegalny (wewn?trznie psychiczne nastawienie ma??onka),
– obiektywnie postrzegalny (dostrzegalne z zewn?trz dla ka?dego).
Przyczyny rozk?adu po?ycia ma??e?skiego mog? by? nast?puj?ce:
– zawinione przez ma??onka (np. gro?ba skierowana pod adresem drugiego z ma??onków, nieetyczne post?powanie wobec niego, nau?ywanie narkotyków, alkoholu, lekcewa??cy stosunek, ra??ce zaniedbania w wykonywaniu obowi?zków, wrogo??, przejawy agresji mog? zarówno przyczyni? si? do rozk?adu po?ycia mi?dzy ma??onkami, jak i stanowi? jego przejaw.
– niezawinione przez ma??onka (np. nieuleczalna, potworna choroba uniemo?liwiaj?ca albo utrudniaj?ca wykonywanie obowi?zków ma??e?skich).
Po?ycie ma??e?skie utrzymane jest np. wtedy, gdy ma??onkowie nie realizuj? wprawdzie pe?nej wi?zi gospodarczej wobec braku wspólnego zamieszkiwania, lecz istniej? jeszcze mi?dzy nimi powi?zania o charakterze osobistym. Ponadto gdy usta?y wprawdzie mi?dzy nimi wi?zi fizyczne, np. z powodu podesz?ego wieku, lecz ma??onkowie mog? kontynuowa? wspólne po?ycie w zakresie pozosta?ych jego sk?adników. Wystarcza to do uznania, ?e po?ycie trwa nadal. Rozwód Pozna?
Po?ycie fizyczne ma??onków
Wspólne po?ycie ma??e?skie co do zasady obejmuje utrzymywanie stosunków seksualnych mi?dzy ma??onkami, czyli tzw. wi?? fizyczn? (inaczej: intymn?, seksualn?, cielesn?). Zanik tej wi?zi mo?e by? przejawem zupe?nego rozk?adu po?ycia ma??onków, lecz mo?e mie? równie? charakter usprawiedliwiony.
Ustanie wspólnoty fizycznej lub gospodarczej mo?e w konkretnym przypadku nie stanowi? objawu rozk?adu, je?eli wynika ono z okoliczno?ci niezale?nych od ma??onków lub z ich zgodnej woli uzasadnionej okoliczno?ciami ?yciowymi. Przyk?adem takiej sytuacji mo?e by? ustanie wspó??ycia fizycznego na skutek choroby ma??onka, roz??czenie ma??onków spowodowane pobytem w szpital, prac? zarobkow? ma??onków w ró?nych odleg?ych od siebie miejscowo?ciach, itp..
O istnieniu wi?zi fizycznej mi?dzy ma??onkami nie ?wiadczy utrzymywanie stosunków fizycznych, które s? wynikiem zastraszenia, uzale?nienia gospodarczego, jak równie? innego rodzaju przymusu.
Wie? duchowa ma??onków
Podstawow? wi?zi? sk?adaj?c? si? na wspólne po?ycie ma??e?skie jest wi?? duchowa. Brak wspólnoty duchowej jest zawsze objawem rozk?adu po?ycia. Wspólnota duchowa polega na wzajemnym pozytywnym stosunku uczuciowym ma??onków, szacunku, zaufaniu, szczero?ci, lojalno?ci, wyrozumia?o?ci, na respektowaniu osobistych cech ma??onka, uwzgl?dnianiu jego osobistych potrzeb oraz gotowo?ci do ust?pstw oraz kompromisów.
Do uznania, ?e mi?dzy ma??onkami brak jest wspólnoty duchowej, nie jest konieczne stwierdzenie wrogiego lub cho?by niech?tnego stosunku ich do siebie. Zachowanie poprawnych stosunków, utrzymywanie kontaktów w interesie wspólnych dzieci itp. nie musi koniecznie oznacza?, i? wi?? duchowa ma??onków zosta?a utrzymana i rozk?ad po?ycia nie istnieje. Chodzi bowiem nie o jak?kolwiek wi?? duchow? pomi?dzy dwojgiem ludzi, lecz o wi?? charakterystyczn? dla duchowej wspólnoty ma??e?skiej. Rozk?ad po?ycia mo?e nast?pi? nie tylko, gdy wi?? duchowa usta?a po stronie obojga ma??onków, lecz tak?e wy??cznie jednego z nich.
Wi?? gospodarcza
Wi?? gospodarcza uto?samiana jest z prowadzeniem przez ma??onków wspólnego gospodarstwa domowego. Wi?? gospodarcza na ogó? przejawia si? we wspólnym zamieszkaniu, posiadaniu wspólnego maj?tku, prowadzeniu jednego gospodarstwa domowego, a tak?e przygotowywaniu i wspólnym spo?ywaniu posi?ków.
Brak wspólnoty gospodarczej (podobnie jak uczuciowej) mo?e w danych okoliczno?ciach nie stanowi? objawu rozk?adu, je?eli wynika z okoliczno?ci niezale?nych od ma??onków lub z ich zgodnej woli uzasadnionej okoliczno?ciami ?yciowymi. Gdy jednak przy zupe?nym braku wi?zi duchowej i fizycznej pozosta?y pewne elementy wi?zi gospodarczej, rozk?ad po?ycia mo?e by? mimo to uznany za zupe?ny, je?li utrzymanie elementów wi?zi gospodarczej (np. wspólnego mieszkania) wywo?ane zosta?o szczególnymi okoliczno?ciami. Takie szczególne okoliczno?ci to przede wszystkim istnienie ograniczonej wi?zi gospodarczej mi?dzy ma??onkami, wynikaj?cej z konieczno?ci zajmowania tego samego mieszkania i ponoszenia w zwi?zku tym wspólnych op?at.
Zupe?ny rozk?ad po?ycia
Rozk?ad jest zupe?ny, gdy nie istnieje mi?dzy ma??onkami wi?? duchowa, fizyczna ani gospodarcza; w ogóle usta?y stosunki mi?dzy ma??onkami i to we wszystkich trzech sferach: uczuciowej, fizycznej i gospodarczej. Nawet rzadkie tylko stosunki fizyczne mi?dzy ma??onkami b?d? wskazywa?, ?e rozk?ad po?ycia nie jest jeszcze zupe?ny. Dopuszcza si? mo?liwo?? uznania za zupe?ny tak?e takiego rozk?adu po?ycia, gdy przy niepe?nym zaniku okre?lonej wi?zi intensywno?? rozpadu innych relacji mi?dzy ma??onkami pozwala orzec, ?e rozk?ad jest zupe?ny.
Trwa?y rozk?ad po?ycia
Rozk?ad po?ycia jest trwa?y, gdy ocena oparta na do?wiadczeniu ?yciowym pozwala przyj??, ?e na tle okoliczno?ci konkretnej sprawy powrót ma??onków do wspólnego po?ycia nie nast?pi. Nale?y przy tym mie? na uwadze indywidualne cechy charakteru ma??onków (wytyczne SN z 1955 r., teza II ust. 2; orzeczenie S?du Najwy?szego z 13 wrze?nia 1952 r., C. 1702/51). Trwa?o?? rozk?adu po?ycia ustalana jest wi?c w drodze oceny prawdopodobie?stwa powrotu ma??onków do wspólnego po?ycia. Wystarczy oparta na do?wiadczeniu ?yciowym ocena, ?e w okoliczno?ciach sprawy powrót ma??onków do wspólnego po?ycia nie nast?pi. Nale?y przy tym mie? na uwadze indywidualne cechy charakteru ma??onków” (wytyczne rozwodowe 1955, pkt II.2).
Jak wiadomo z do?wiadczenia ?yciowego, im d?u?ej trwa wspólne po?ycie ma??onków, tym mniej poszczególne fakty oddzia?uj? niekorzystnie na to po?ycie, tym trudniej wywo?a? g??boki rozk?ad.
Fakt uszkodzenia cia?a, wywo?anie rozstroju zdrowia czy dopuszczenie si? ci??kiej zniewagi mog? stanowi? samoistn? przyczyn? rozk?adu po?ycia, wystarczaj?c? do uznania rozk?adu po?ycia za zupe?ny i trwa?y (orzeczenie SN z dnia 13 stycznia 1953 r., C 1631/52, OSNCK 1954, nr 1, poz. 9).
Krótki up?yw czasu od daty zawarcia zwi?zku ma??e?skiego przez osoby w m?odym wieku i krótki stosunkowo okres rozk?adu po?ycia nie wy??czaj? same przez si? orzeczenia rozwodu z uzasadnieniem, ?e rozk?ad po?ycia z tych wzgl?dów nie jest zupe?ny i trwa?y, je?eli poza tym nie wchodzi w gr? ?adna z negatywnych przes?anek rozwodu Pozna? (zob. orzeczenie S?du Najwy?szego w wyroku z dnia 14 grudnia 1984 r., III CRN 272/84, OSNC 1985, nr 9, poz. 135 )
Fakt troszczenia si? m??a o ?on? i dzieci, a tak?e fakt przyjaznego ustosunkowania si? do porzuconego ma??onka, zupe?nie nie przes?dza o braku trwa?ego rozk?adu ma??e?stwa, którego istot? nie jest nienawi?? i niekulturalne odnoszenie si? do siebie ma??onków, ale tylko zerwanie stosunków intymnych bez nadziei powrotu do nich” (orzeczenie S?du Najwy?szego z dnia 8 maja 1951 r., C 184/51, OSN(C) 1952, nr 1, poz. 21).
W?adza rodzicielska nad dzieckiem
S?d powinien powierzy? dziecko temu z rodziców, które daje gwarancj? nale?ytego wykonania obowi?zków rodzicielskich. Decyduj?cym kryterium przy rozstrzyganiu o powierzeniu wykonywania w?adzy rodzicielskiej nie powinna by? sama p?e? rodzica. Matki i ojcowie maj? takie same kompetencje wychowawcze.
Przy rozstrzyganiu kwestii zorganizowania pieczy nad dzieckiem po rozwodzie rodziców S?d staje przed zagadnieniem, które z nich daje wi?ksz? gwarancj? troski o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. Nie bez znaczenia dla tego rozstrzygni?cia jest wiek dziecka. Zw?aszcza w okresie niemowl?ctwa i wczesnego dzieci?stwa wskazane jest, by dziecko pozostawa?o pod piecz? matki.
B??dne jest za?o?enie, ?e je?eli matka daje gwarancj? nale?ytego wykonywania w?adzy rodzicielskiej nad ma?oletnimi dzie?mi to s?d rozwodowy zawsze powinien jej powierzy? wykonywanie tej w?adzy. W sprawach rozwodowych zdarza si?, ?e oboje rodzice swoim dotychczasowym post?powaniem gwarantuj? w?a?ciwe sprawowanie pieczy nad dzie?mi, lecz z ró?nych wzgl?dów, chocia?by z uwagi na odr?bne zamieszkiwanie nie mo?na wykonywania w?adzy powierzy? obojgu. W takim wypadku s?d rozwodowy dokonuje wyboru rodzica maj?cego wykonywa? w?adz? rodzicielsk?.
Sama ró?nica w warunkach materialnych stron nie powinna mie? w zasadzie znaczenia decyduj?cego dla rozstrzygni?cia o w?adzy rodzicielskiej, skoro ró?nica ta mo?e i powinna zosta? wyrównana przez odpowiednie roz?o?enie ci??aru kosztów utrzymania dziecka na obie strony oraz w drodze wspó?dzia?ania obojga rodziców dla dobra dziecka.
Przypisanie ma??onkowi winy rozk?adu po?ycia nie przes?dza o konieczno?ci ograniczenia jego w?adzy rodzicielskiej. Ma??onek, którego zachowanie doprowadzi?o do rozpadu zwi?zku mo?e mie? odpowiednie predyspozycje wychowawcze i by? w stanie w?a?ciwe wspó?dzia?a? w sprawach dziecka z by?ym ma??onkiem.
Kontakty i widzenia ojca z dzieckiem
Niezale?nie od w?adzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko maj? prawo i obowi?zek utrzymywania ze sob? kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmuj? w szczególno?ci przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego sta?ego pobytu) i bezpo?rednie porozumiewanie si?, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych ?rodków porozumiewania si? na odleg?o??, w tym ze ?rodków komunikacji elektronicznej. Pobyt z dzieckiem obejmuje w szczególno?ci widywanie si? z nim, które jest najwa?niejszym przejawem kontaktów. W zakres widywania wchodz? w szczególno?ci odwiedziny, spotkania i zabieranie dziecka poza miejsce jego sta?ego pobytu.
Z faktu, ?e Art. 113 KRO wymienia odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego sta?ego pobytu nie nale?y wywodzi?, ?e te formy s? konieczne w ka?dym wypadku. Takie mechaniczne rozumienie komentowanego przepisu oznacza?oby, ?e rodzicom, którzy nie sprawuj? w?adzy rodzicielskiej, ale maj? prawo i obowi?zek utrzymywania z dzieckiem osobistej styczno?ci, musi przys?ugiwa? taka ca?a paleta form kontaktów. Dobro dziecka oraz interes matki lub ojca sprawuj?cego w?adz? rodzicielsk? mog? tymczasem przemawia? za tym, ?e w danym wypadku kontakty drugiego z rodziców z dzieckiem b?d? ograniczone do spotka? w miejscu zamieszkania dziecka oraz rozmów telefonicznych i korespondencji drog? poczty elektronicznej, a nie b?d? obejmowa?, np. zabierania dziecka poza miejsce jego sta?ego pobytu. Oczywi?cie formy kontaktów mog? si? zmienia? wraz z rozwojem dziecka (np. inaczej musz? by? organizowane kontakty z dzieckiem rocznym, a inaczej z nastolatkiem) oraz cechami osobowymi (np. miejscem zamieszkania i pracy drugiego z rodziców, rosn?cym lub malej?cym niebezpiecze?stwem negatywnego wp?ywu na wychowanie i rozwój dziecka) i relacjami mi?dzy ojcem, matk?, osob? sprawuj?c? piecz? zast?pcz? i opiekunem (w tym ?agodzeniem lub intensyfikacj? konfliktów wewn?trz rodziny i innymi przejawami jej dysfunkcyjno?ci).
Kontakty te powinny stanowi? przedmiot nie tylko prawa, ale i obowi?zku rodziców, co z kolei jest w pe?ni zgodne z charakterem w?adzy rodzicielskiej i powinno u?atwia? stosowanie prawa dotycz?cego kontaktów, jako instytucji zbli?onej w miar? mo?no?ci swoim charakterem do instytucji w?adzy rodzicielskiej, która tak?e stanowi prawo i obowi?zek.
Oddzielenie w?adzy rodzicielskiej od kontaktów z dzieckiem wynika równie? z art. 9 ust. 3 konwencji o prawach dziecka, zgodnie z którym: „Pa?stwa-Strony b?d? szanowa?y prawo dziecka odseparowanego od jednego lub obojga rodziców do utrzymywania regularnych stosunków osobistych i bezpo?rednich kontaktów z obojgiem rodziców, z wyj?tkiem przypadków, gdy jest to sprzeczne z najlepiej poj?tym interesem dziecka”. Podobnie zgodnie z art. 8 konwencji o statusie prawnym dziecka pozama??e?skiego: „Ojciec lub matka dziecka pozama??e?skiego, któremu lub której nie przys?uguje w?adza rodzicielska, wzgl?dnie nie wykonuje tej w?adzy, mo?e uzyska? prawo do kontaktów z dzieckiem w okre?lonych przypadkach”.
Alimenty na dziecko
Wed?ug art. 133 § 1 KRO, rodzice zobowi?zani s? do ?wiadcze? alimentacyjnych wzgl?dem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzyma? si? samodzielnie, chyba ?e dochody z maj?tku dziecka wystarczaj? na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. To szczególne unormowanie obowi?zku alimentacyjnego polega na tym, ?e obowi?zek rodziców dostarczania ?rodków utrzymania i wychowania trwa dopóty, dopóki dziecko nie zdob?dzie, stosownie do swoich uzdolnie? i predyspozycji, kwalifikacji zawodowych, czyli do chwili usamodzielnienia si?, i to niezale?nie od osi?gni?tego wieku. Tak orzeka? S?d Najwy?szy w nast?puj?cych wyrokach: Obowi?zek przewidziany w art. 133 § 1 KRO wygasa z chwil? osi?gni?cia przez dziecko odpowiedniego stopnia fizycznego i umys?owego rozwoju, potrzebnego do usamodzielnienia si? i do uzyskania ?rodków utrzymania z w?asnej pracy i z w?asnych zarobków (uzasadnienie wyroku S?du Najwy?szego z dnia 08 sierpnia 1980 roku w sprawie III CRN 144/80, OSNC 1981/1/20).
Zakres ?wiadcze? alimentacyjnych zale?y od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i maj?tkowych mo?liwo?ci zobowi?zanego. W sprawach o alimenty s?d ma obowi?zek dok?adnego i wnikliwego ustalenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentowania oraz mo?liwo?ci ich zaspokojenia przez zobowi?zanych. Zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka powinien by? ustalony w ten sposób, aby w razie ich zaspokojenia stopa ?yciowa dziecka by?a taka sama jak stopa ?yciowa rodziców. Konsekwencj? tego zapatrywania jest to, ?e rodzice w ?adnym razie nie mog? uchyli? si? od obowi?zku alimentacyjnego wzgl?dem dziecka, które nie mo?e si? utrzyma? samodzielnie, tylko na tej podstawie, ?e wykonywanie obowi?zku alimentacyjnego stanowi?oby dla nich nadmierny ci??ar. Rodzice musz? wi?c podzieli? si? z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami. Zauwa?a si? przy tym, ?e nie chodzi tu o mechaniczny podzia? osi?ganych przez rodziców dochodów, ale o zbli?one z rodzicami zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb dzieci, przy uwzgl?dnieniu ich wieku, stanu zdrowia, kierunku szkolenia oraz innych indywidualnych okoliczno?ci.
Przez usprawiedliwione potrzeby, o jakich mowa w art. 135 KRO, nale?y rozumie? potrzeby bie??ce, w zakresie utrzymania: materialne (wy?ywienie, ubranie, mieszkanie, ogrzewanie, o?wietlenie, leczenie w razie choroby) i niematerialne (duchowe, religijne, kulturalne) oraz potrzeby w zakresie wychowania, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu rozwój fizyczny i umys?owy, piecz?, piel?gnacj?, odpowiednie wykszta?cenie, przygotowanie do samodzielnego ?ycia w spo?ecze?stwie. W tym miejscu podkre?li? nale?y, i? usprawiedliwione potrzeby obejmuj? nie tylko te elementy, które zapewniaj? uprawnionemu minimum egzystencji, ale te? normalne warunki bytowania, odpowiadaj?ce jego wiekowi, stanowi zdrowia i indywidualnym potrzebom – je?eli uprawniony nie mo?e zaspokoi? ich samodzielnie, w?asnymi si?ami. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny by? uznane za usprawiedliwione nale?y bra? pod uwag? z jednej strony mo?liwo?ci zobowi?zanego – z drugiej za? strony zakres i rodzaj potrzeb uprawnionego. Zawsze jednak jest konieczne zapewnienie dziecku podstawowych warunków egzystencji w postaci wy?ywienia, zapewniaj?cego jego prawid?owy rozwój fizyczny, stosownej do wieku odzie?y, ?rodków na ochron? zdrowia, kszta?cenia podstawowego i zawodowego oraz ?rodków na ochron? jego osoby i maj?tku.
Rodzice zatem, w zale?no?ci od swoich mo?liwo?ci, obowi?zani s? zapewni? dziecku ?rodki do zaspokojenia jego potrzeb fizycznych – wy?ywienia, mieszkania, odzie?y, higieny osobistej, leczenia w razie choroby, jak i duchowych (kulturalnych), tak?e ?rodki wychowania (kszta?cenia). Nie ma przy tym jednego katalogu potrzeb, które mo?na uzna? za usprawiedliwione i podlegaj?ce zaspokojeniu w ramach obowi?zku alimentacyjnego. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny by? uznane za usprawiedliwione, nale?y bra? pod uwag? z jednej strony mo?liwo?ci zobowi?zanego, z drugiej – zakres i rodzaj potrzeb. Granic? wysoko?ci alimentów stanowi? mo?liwo?ci zarobkowe zobowi?zanego, zatem wysoko?? alimentów nie mo?e od tych mo?liwo?ci abstrahowa?. B?dzie to mie? wp?yw na rozstrzygni?cie, w jakiej mierze mo?liwo?ci zarobkowe i maj?tkowe zobowi?zanego b?d? wzi?te pod uwag? przy oznaczaniu zakresu obowi?zku alimentacyjnego.
[spacer]
W przypadku jakichkolwiek pyta? b?d? w?tpliwo?ci, pozostajemy do Pa?stwa dyspozycji. Prosimy przej?? do zak?adki kontakt.
Z wyrazami szacunku.