Zgodnie z art. 684 KPC w zwi?zku z art. 567 § 3 KPC sk?ad i warto?? maj?tku wspólnego, podlegaj?cego podzia?owi ustala s?d. Sk?ad maj?tku ustala si? wed?ug stanu istniej?cego w chwili ustania wspólno?ci maj?tkowej, a wed?ug cen z chwili orzekania. Przyjmuje si?, ?e obowi?zek ustalenia sk?adu i warto?ci maj?tku oznacza, ?e s?d nie jest zwi?zany o?wiadczeniami i wnioskami ma??onków w sprawie przynale?no?ci poszczególnych przedmiotów do maj?tku wspólnego, a w razie potrzeby powinien zwróci? uwag? ma??onków na potrzeb? wskazania ca?ego maj?tku podlegaj?cego podzia?owi. S?d nie jest natomiast zobowi?zany ani upowa?niony do prowadzenia z urz?du dochodze?, czy poza wskazanymi przez uczestników sk?adnikami maj?tku wspólnego istniej? jeszcze inne sk?adniki maj?tkowe (zob. nadal aktualne postanowienie SN z 18 stycznia 1968 r., III CRN 97/67).
Z tego wynika, ?e nie ma przeszkód do poczynienia ustale? w zakresie sk?adników maj?tku wspólnego i ich warto?ci na podstawie zgodnych o?wiadcze? stron, je?eli nie budz? one w?tpliwo?ci co do zgodno?ci z rzeczywistym stanem rzeczy. Specyfika post?powania o podzia? maj?tku wspólnego nie wy??cza mo?liwo?ci stosowania w nim art. 229 KPC, który stanowi, ?e fakty przyznane nie wymagaj? dowodu (pogl?d utrwalony, zob. np. uzasadnienie postanowienia SN z 29 listopada 2001 r., V CKN 482/00).
W my?l art. 31 § 1 KRO, z chwil? zawarcia ma??e?stwa powstaje mi?dzy ma??onkami z mocy ustawy wspólno?? maj?tkowa (wspólno?? ustawowa) obejmuj?ca przedmioty maj?tkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje ma??onków lub przez jednego z nich (maj?tek wspólny). Przedmioty maj?tkowe nieobj?te wspólno?ci? ustawow? nale?? do maj?tku osobistego ka?dego z ma??onków. Do maj?tku wspólnego nale?? w szczególno?ci:
1) pobrane wynagrodzenie za prac? i dochody z innej dzia?alno?ci zarobkowej ka?dego z ma??onków
2) dochody z maj?tku wspólnego, jak równie? z maj?tku osobistego ka?dego z ma??onków;
3) ?rodki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego ka?dego z ma??onków;
4) kwoty sk?adek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 pa?dziernika 1998 r. o systemie ubezpiecze? spo?ecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 963 z pó?n zm.).
W zwi?zku z powy?szym nale?y wskaza?, i? oszcz?dno?ci pochodz?ce z wynagrodzenia za prac? jednego lub obojga ma??onków stanowi? maj?tek wspólny, a tym samym równie? sk?adnik maj?tkowy nabyty w zamian za te oszcz?dno?ci równie? wchodzi w sk?ad maj?tku wspólnego.
Z art. 31 § 1 KRO wywie?? mo?na domniemanie, ?e maj?tek uzyskany w toku trwania wspólno?ci maj?tkowej ma??e?skiej stanowi maj?tek wspólny ma??onków (por. wyrok S?du Najwy?szego z dnia 11 wrze?nia 1998 r., sygn. akt I CKN 830/97, postanowienie S?du Najwy?szego z dnia 06 lutego 2003 r., sygn. akt IV CKN 1721/00). W konsekwencji to ten, kto twierdzi, ?e sk?adnik maj?tkowy nabyty w czasie trwania zwi?zku ma??e?skiego nie wchodzi do maj?tku wspólnego, ma udowodni?, ?e dany sk?adnik maj?tkowy wchodzi do maj?tku osobistego jednego z ma??onków, a nie do maj?tku wspólnego.
Do maj?tku osobistego ka?dego z ma??onków nale??:
1) przedmioty maj?tkowe nabyte przed powstaniem wspólno?ci ustawowej;
2) przedmioty maj?tkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowizn?, chyba ?e spadkodawca lub darczy?ca inaczej postanowi?;
3) prawa maj?tkowe wynikaj?ce ze wspólno?ci ??cznej podlegaj?cej odr?bnym przepisom;
4) przedmioty maj?tkowe s?u??ce wy??cznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z ma??onków;
5) prawa niezbywalne, które mog? przys?ugiwa? tylko jednej osobie;
6) przedmioty uzyskane z tytu?u odszkodowania za uszkodzenie cia?a lub wywo?anie rozstroju zdrowia albo z tytu?u zado??uczynienia za doznan? krzywd?; nie dotyczy to jednak renty nale?nej poszkodowanemu ma??onkowi z powodu ca?kowitej lub cz??ciowej utraty zdolno?ci do pracy zarobkowej albo z powodu zwi?kszenia si? jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przysz?o??;
7) wierzytelno?ci z tytu?u wynagrodzenia za prac? lub z tytu?u innej dzia?alno?ci zarobkowej jednego z ma??onków;
8) przedmioty maj?tkowe uzyskane z tytu?u nagrody za osobiste osi?gni?cia jednego z ma??onków;
9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa w?asno?ci przemys?owej oraz inne prawa twórcy;
10) przedmioty maj?tkowe nabyte w zamian za sk?adniki maj?tku osobistego, chyba ?e przepis szczególny stanowi inaczej.
Przedmioty zwyk?ego urz?dzenia domowego s?u??ce do u?ytku obojga ma??onków s? obj?te wspólno?ci? ustawow? tak?e w wypadku, gdy zosta?y nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowizn?, chyba ?e spadkodawca lub darczy?ca inaczej postanowi?.
Wprawdzie przepisy KRO nie ustanawiaj? domniemania prawnego przynale?no?ci sk?adników maj?tkowych do maj?tku wspólnego, jednak przy istnieniu powy?szej zasady mo?liwe jest skonstruowanie domniemania faktycznego (art. 231 KPC). Nabycie okre?lonej rzeczy z maj?tku osobistego ma??onka musi wynika? wyra?nie nie tylko z o?wiadczenia wspó?ma??onka, ale przede wszystkim z ca?okszta?tu okoliczno?ci istotnych prawnie z punktu widzenia przepisów KRO (tak m.in.SN w wyroku z dnia 17.05.1985 r., sygn. akt III CKN 119/85, OSPiKA 1986, nr 9-10, poz. 195). O tym, czy nabyty przedmiot maj?tkowy wejdzie w sk?ad maj?tku wspólnego, decyduj? zatem okoliczno?ci obiektywne wskazane w art. 31 w zw. z art. 33 KRO. Zatem dla oceny, czy dany przedmiot wejdzie do majtku wspólnego, w zasadnie nie maj? znaczenia o?wiadczenia ma??onków, w szczególno?ci tego z ma??onków, który by? stron? czynno?ci prawnej skutkuj?cej nabyciem przedmiotu. Przede wszystkim decyduj?cy o zaliczeniu przedmiotów maj?tkowych do maj?tku wspólnego jest czas ich nabycia, bowiem maj?tkiem tym s? obj?te przedmioty nabyte w czasie trwania wspólno?ci ustawowej (art. 31 KRO). Jedynie w ?ci?le i wyczerpuj?co wymienionych przez KRO wypadkach nabycie w czasie trwania ustroju wspólno?ci ustawowej przedmiot maj?tkowy nie zwi?kszy zasobów maj?tku wspólnego, lecz stanie si? z mocy art. 33 KRO przedmiotem maj?tku osobistego.
Trzeba podkre?li?, i? domniemanie, zgodnie z którym maj?tek nabyty w trakcie ma??e?stwa jest wspólny, mo?e zosta? obalone. Z tym, i? przynale?no?? okre?lonego sk?adnika maj?tkowego do maj?tku osobistego musi udowodni? zainteresowany tym ma??onek (tak np. SN w postanowieniu z dnia 06.02.2003 r., sygn. akt IV CKN 1721/2000, LexisNexis nr 377919).
Z art. 31 KRO wynika, ?e do maj?tku wspólnego wchodz? przedmiotowy maj?tkowe nabyte zarówno ze ?rodków pochodz?cych z maj?tku wspólnego, jak i ze ?rodków pochodz?cych z maj?tku osobistego ka?dego z ma??onków. Wyj?tek stanowi surogacja przewidziana w art. 33 pkt 10 KRO. Je?li chodzi o surogacj?, to w post?powaniu dowodowym najpierw musi zosta? ustalone, ?e zosta?y spe?nione jej warunki, i dopiero na tej podstawie staje si? mo?liwe stwierdzenie, ?e przedmiot nabyty zast?pi? poprzedni sk?adnik maj?tku osobistego. Strona, która twierdzi, ?e nast?pi?a surogacja, obowi?zana jest wykaza? konkretne ?rodki finansowe, z których nast?pi?o nabycie przedmiotu maj?tkowego (tak SN w wyroku z dnia 09.01.2001 r., sygn. akt II CKN 1194/00, LexisNexis nr 388285).
Nie budzi w?tpliwo?ci, ?e stan maj?tku wspólnego ustala si? wed?ug chwili ustania wspólno?ci maj?tkowej ma??e?skiej, a warto?? wed?ug cen z daty orzekania o podziale (A. Zieli?ski, Post?powanie… cyt. wy?ej str. 44). Ów stan maj?tku wspólnego oznacza ca?o?? stosunków maj?tkowych istniej?cych w dacie ustania wspólno?ci. Dzie? ustania wspólno?ci decyduje wi?c o tym, co wchodzi?o do maj?tku wspólnego. Natomiast przedmiotem podzia?u w sprawie o podzia? maj?tku wspólnego jest maj?tek z daty dokonywania podzia?u. Zatem podzia?em obj?te s? sk?adniki maj?tkowe nale??ce do maj?tku wspólnego w dacie ustania wspólno?ci, a istniej?ce w chwili dokonywania podzia?u (por. m.in. E. Skowro?ska – Bocian, Rozliczenia maj?tkowe ma??onków w stosunkach wzajemnych i wobec osób trzecich, wyd. 5, Warszawa 2010, str. 223-224).
„Stan” maj?tku wspólnego opisany wy?ej nale?y rozumie? jako „sk?ad” tego maj?tku. Czym innym jest natomiast stan dzielonych przedmiotów maj?tkowych rozumiany jako zbiór cech tych przedmiotów istniej?cy w chwili dokonywania podzia?u, a wi?c przede wszystkim ich wygl?d, stan techniczny i zu?ycie. Nierzadko podzia? maj?tku wspólnego jest dokonywany wiele lat po ustaniu wspólno?ci maj?tkowej, a stan dzielonych przedmiotów w ostatnio rozumianym znaczeniu istniej?cy w chwili podzia?u istotnie ró?ni si? od stanu z chwili ustania wspólno?ci. Mo?e to by? wynikiem normalnego zu?ycia, ale tak?e cz??ciowego b?d? ca?kowitego zniszczenia i obni?enia warto?ci rzeczy, a z drugiej strony dokonania nak?adów podnosz?cych warto?? rzeczy.
Dziel?c maj?tek wspólny, nale?y przyjmowa? stan przedmiotów maj?tkowych (ich wygl?d, stan techniczny, zu?ycie) z daty podzia?u. Jest tak dlatego, ?e w razie przyj?cia stanu maj?tku z chwili ustania wspólno?ci zostan? z urz?du rozliczone ewentualne nak?ady uczestników dokonane po ustaniu wspólno?ci, do czego nie ma podstaw w przepisach prawa. Po ustaniu wspólno?ci nie istnieje ju? „maj?tek wspólny”, a dotychczasowy maj?tek wspólny obj?ty wspólno?ci? o charakterze ??cznym staje si? przedmiotem wspó?w?asno?ci w cz??ciach u?amkowych. Nak?ady s? rozliczane tylko na wniosek (na podstawie art. 618 i 686 KPC w zw. z art. 567 § 3 KPC, a materialnie na podstawie art. 207 w zw. z art. 1035 KC i art. 46 KRO).
Z drugiej strony w razie, gdy w dacie podzia?u na nieruchomo?ci nie ma ju? zabudowa?, a w dacie ustania wspólno?ci jeszcze by?y, wtedy przyjmowanie do podzia?u nieruchomo?ci zabudowanej by?oby fikcj?, bo uczestnik, któremu przypad?aby taka niezabudowana nieruchomo??, musia?by dokona? sp?aty drugiego uczestnika wed?ug warto?ci uwzgl?dniaj?cej warto?? budynków. Uczestnik, który otrzyma rzecz, która zosta?a zu?yta w normalnym toku jej u?ywania (w czasie od dnia ustania wspólno?ci do dnia podzia?u), uwzgl?dniaj?c zniszczenia niezale?ne od wspó?w?a?cicieli, by?by obci??ony niezasadn? sp?at? na rzecz drugiego uczestnika, gdyby wycenia? t? rzecz bez tego zu?ycia czy zniszczenia, ale wed?ug stanu z dnia ustania wspólno?ci.
Mimo, ?e w orzecznictwie S?du Najwy?szego wyra?ono tak?e w przesz?o?ci odmienne zapatrywanie, aktualnie wy?ej zaprezentowane pogl?dy co do poj?cia stanu maj?tku wspólnego s? podzielane w doktrynie prawa i orzecznictwie S?du Najwy?szego i nie budz? w?tpliwo?ci (E. Skowro?ska – Bocian Rozliczenia maj?tkowe ma??onków w stosunkach wzajemnych i wobec osób trzecich wydanie LexisNexis W-wa 2013 r. str.226232-233, K. Skierko Komentarz do spraw o podzia? majatku wspólnego ma??e?skiego pod red. Jacka Ignaczewskiego wydanie 1 LexisNexis W-wa 2013 r. str.214, odno?nie dzia?u spadku A. Stempniak Post?powanie o dzia? spadku wydanie 2 C.H.BECK Warszawa 2010 r. str.181-182, 195-196).
Zgodnie za? z tre?ci? art. 45 § 1 krio ka?dy z ma??onków powinien zwróci? wydatki i nak?ady poczynione z maj?tku wspólnego na jego maj?tek osobisty, z wyj?tkiem wydatków i nak?adów koniecznych na przedmioty maj?tkowe przynosz?ce dochód. Mo?e ??da? zwrotu wydatków i nak?adów, które poczyni? ze swojego maj?tku osobistego na maj?tek wspólny. Nie mo?na ??da? zwrotu wydatków i nak?adów zu?ytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba ?e zwi?kszy?y warto?? maj?tku w chwili ustania wspólno?ci.
Poj?cie nak?adów i wydatków, o których mowa w art. 45 KRO, zdefiniowa? S?d Najwy?szy w uzasadnieniu uchwa?y z dnia 15 wrze?nia 2004 r., III CZP 46/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 152, stwierdzaj?c, ?e obejmuj? one „wszystkie przysporzenia na rzecz jednej masy maj?tkowej, dokonane z uszczerbkiem dla drugiej masy maj?tkowej”. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 pa?dziernika 2008 r., II CSK 203/08, S?d Najwy?szy wskaza?, ?e: „Kodeks rodzinny i opieku?czy pos?uguj?c si? w art. 45 poj?ciami „nak?adów” i „wydatków” nie okre?la ich desygnatów. W pi?miennictwie przyjmuje si?, ?e nak?ady i wydatki w rozumieniu tego przepisu, obejmuj? wszystkie przysporzenia na rzecz jednej masy maj?tkowej, dokonane z uszczerbkiem dla drugiej masy maj?tkowej. Podstaw? przysporzenia mo?e by? czynno?? faktyczna, jak i jakiekolwiek inne zdarzenie”. Nak?adami s? koszty poniesione na zachowanie, eksploatacj? lub ulepszenie rzeczy ju? istniej?cej w maj?tku, natomiast wydatkami s? koszty zwi?zane z nabyciem danego przedmiotu (K. Pietrzykowski w: K. Pietrzykowski, Komentarz…, nb 4 do art. 45). Rozró?nienie tych dwóch kategorii nie ma jednak kluczowego znaczenia, gdy? zwrot wydatków i nak?adów nast?puje wed?ug takich samych zasad.
Sposób sformu?owania powy?szego przepisu wskazuje na zró?nicowanie zakresu kognicji s?du rozpoznaj?cego spraw?. Okre?lenie: ma??onek „powinien zwróci?” nak?ady i wydatki poczynione z maj?tku wspólnego na jego maj?tek osobisty prowadzi do konkluzji, ?e w tym zakresie s?d orzeka tak?e w braku stosownego wniosku zg?oszonego przez ma??onka. Natomiast regulacja, zgodnie z któr? ma??onek mo?e ??da? zwrotu nak?adów i wydatków poczynionych przez niego z maj?tku osobistego na maj?tek wspólny, pozwala przyj??, i? w tym przedmiocie s?d orzeka wy??cznie na wniosek zainteresowanego ma??onka. Z przeciwstawienia „powinno?ci zwrotu” i „mo?no?ci ??dania zwrotu” wynika, ?e o ile w drugim wypadku zwrot jest uzale?niony od zg?oszenia ??dania (wniosku), o tyle w pierwszym wypadku jest on obowi?zkiem ma??onka, a jego realizacja nie wymaga inicjatywy ?adnego z ma??onków (por. uchwa?a S?du Najwy?szego z 21 lutego 2008 roku, III CZP 148/07, OSNC 2009/2/23; postanowienie S?du Najwy?szego z 16 pa?dziernika 1997 roku, II CKN 395/97).
Nale?y poza tym zauwa?y?, i? przedmiotami maj?tkowymi, które wchodz? w sk?ad maj?tku wspólnego (art. 31 § 1 KRO) s? – obok rzeczy – prawa, a w szczególno?ci wierzytelno?ci z tytu?u wydatków i nak?adów poczynionych z maj?tku wspólnego na maj?tek innej osoby. Gdy t? osob? nie jest jeden z ma??onków, wierzytelno?ci te w sprawie o podzia? maj?tku wspólnego podlegaj? uwzgl?dnieniu przy ustaleniu sk?adu maj?tku podlegaj?cego podzia?owi (por. uchwa?a S?du Najwy?szego z 3 kwietnia 1970 roku, III CZP 18/70, OSNC 1971/2/18), a ustalenia tego s?d dokonuje z urz?du (art. 684 KPC w zwi?zku z art. 567 § 3 KPC). Uzasadnia to tak?e orzekanie z urz?du o zwrocie wydatków i nak?adów poczynionych z maj?tku wspólnego na maj?tek osobisty jednego z ma??onków, mimo ?e roszczenia o ich zwrot nie uwzgl?dnia si? przy ustaleniu sk?adu maj?tku wspólnego podlegaj?cego podzia?owi i – jak wynika z art. 45 § 1 KRO i art. 567 § 1 KPC – rozstrzygni?cie o zwrocie tych wydatków i nak?adów jest w sprawie o podzia? maj?tku wspólnego orzeczeniem dodatkowym. Natomiast o zwrocie wydatków i nak?adów z maj?tku osobistego na maj?tek wspólny s?d orzeka wy??cznie na wniosek zg?oszony w post?powaniu w pierwszej instancji, a domagaj?cy si? ich zwrotu zobowi?zany jest dok?adnie okre?li? te ??dania, zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 KPC w zw. z art. 13 § 2 KPC Stosownie za? do art. 321 § 1 KPC w zw. z art. 13 § 2 KPC, s?d jest zwi?zany tymi ??daniami (por. postanowienie S?du Najwy?szego z 4 kwietnia 2012 roku, I CSK 323/11).
Uczestnik, który domaga si? rozliczenia nak?adów lub wydatków z maj?tku osobistego na maj?tek wspólny powinien wi?c wskaza? nie tylko dok?adn? kwot?, ale tak?e przytoczy? okoliczno?ci faktyczne uzasadniaj?ce to ??danie. Co wi?cej, do ??dania zwrotu wydatków i nak?adów z maj?tku osobistego na maj?tek wspólny ma zastosowanie wynikaj?ca z art. 6 KC zasada ci??aru dowodu. Na uczestniku, który domaga si? zas?dzenia zwrotu wydatków b?d? nak?adów z maj?tku osobistego na maj?tek wspólny spoczywa wi?c powinno?? udowodnienia nie tylko roszczenia co do zasady (czyli tego, ?e nak?ad b?d? wydatek zosta? w ogóle poniesiony), ale tak?e co do wysoko?ci (czyli konkretnej kwoty poniesionej z tego tytu?u).
Jak stanowi przepis art. 43 § 1 i 2 KRO oboje ma??onkowie maj? równe udzia?y w maj?tku wspólnym; jednak?e z wa?nych powodów ka?dy z ma??onków mo?e ??da?, a?eby ustalenie udzia?ów w maj?tku wspólnym nast?pi?o z uwzgl?dnieniem stopnia, w którym ka?dy z nich przyczyni? si? do powstania tego maj?tku. Przy ocenie, w jakim stopniu ka?dy z ma??onków przyczyni? si? do powstania maj?tku wspólnego, uwzgl?dnia si? tak?e nak?ad osobistej pracy przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Warunkiem ustalenia nierównych udzia?ów w maj?tku wspólnym jest zatem ??czne spe?nienie dwóch przes?anek: 1) istnienie wa?nych powodów, 2) przyczynienie si? ma??onków do powstania maj?tku wspólnego w ró?nym stopniu. Ustawa nie definiuje poj?cia „wa?ne powody”, ale ogólnie rozumie si? przez nie takie okoliczno?ci, które oceniane z punktu widzenia zasad wspó??ycia spo?ecznego przemawiaj? za nieprzyznaniem jednemu z ma??onków korzy?ci z maj?tku wspólnego w takim zakresie, w jakim nie przyczyni? si? on do powstania tego maj?tku (por. postanowienie SN z dnia 5 pa?dziernika 1974 roku, III CRN 190/74, LEX)
Wa?nymi powodami nie s? przy tym raczej wzgl?dy natury maj?tkowej, ale natury etycznej (wzgl?dy maj?tkowe mieszcz? si? bowiem raczej w przes?ance niejednakowego przyczynienia si? ma??onków do powstania maj?tku wspólnego). Wa?nym powodem jest w szczególno?ci naganne post?powanie ma??onka, przeciwko któremu jest skierowane ??danie ustalenia nierównych udzia?ów, polegaj?ce na tym, ?e w sposób ra??cy lub uporczywy nie przyczynia? si? on do powstania dorobku stosownie do si? i mo?liwo?ci zarobkowych. Przez przyczynianie si? do powstania maj?tku wspólnego rozumie si? z kolei ca?okszta?t stara? ka?dego z ma??onków o za?o?on? przez nich rodzin? i zaspakajanie jej potrzeb (art. 27 KRO), czyli nie tylko wysoko?? zarobków czy innych dochodów osi?ganych przez ka?dego z nich, lecz tak?e i to, jaki u?ytek czyni? oni z tych dochodów, czy gospodaruj? nimi nale?ycie i nie trwoni? ich. O stopniu przyczyniania si? ka?dego z ma??onków ?wiadcz? nie tylko osi?gni?cia czysto ekonomiczne, lecz tak?e nak?ad osobistej pracy przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
Dla oceny stopnia przyczynienia si? ka?dego z ma??onków do powstania maj?tku wspólnego nie maj? przes?dzaj?cego znaczenia wyliczenia czysto matematyczne, jednak wynikaj?ca z ocennego charakteru przes?anek z art. 43 § 2 KRO swoboda orzecznicza przy rozstrzyganiu wniosku o ustalenie nierównych udzia?ów nie mo?e przerodzi? si? w dowolno??. Ró?ny stopie? przyczynienia si? ka?dego z ma??onków mo?e uzasadnia? ustalenie nierównych udzia?ów wtedy, gdy ró?nica jest istota i wyra?na. Nie jest te? oboj?tna proporcja, w jakiej rzeczywisty wk?ad ma??onków w powstanie maj?tku pozostaje do warto?ci ca?ego maj?tku (por. m.in. postanowienie SN z dnia 11 czerwca 2019 roku, I CSK 782/18, L.).
Dochód, jaki przynosi przedsi?biorstwo, nale?y uzna? za inny przychód w rozumieniu art. 207 KC. Mo?na bowiem do niego zaliczy? nie stanowi?ce po?ytków naturalnych przychody osi?gane z gospodarki rzecz? prowadzonej przez wspó?w?a?cicieli, a tak?e wszelkie inne „nadzwyczajne” dochody. Wspó?w?a?cicielom przypadaj? nie tylko po?ytki naturalne i cywilne (art. 53 i 54 KC), jakie rzecz przynosi, ale tak?e wszelkie inne przychody z rzeczy. Mo?liwo?? domagania si? przez wspó?w?a?ciciela przypadaj?cej mu cz??ci przychodów jest niezale?na od wykonywania przez niego prawa do wspó?posiadania i wspó?korzystania z rzeczy wspólnej. Okoliczno??, ?e wspó?w?a?ciciel rzeczy nie posiada rzeczy wspólnej ani nie realizuje w drodze roszczenia swojego uprawnienia do wspó?posiadania rzeczy lub posiadania wyodr?bnionej cz??ci rzeczy, nie stanowi przeszkody do domagania si? przez niego partycypowania w przychodach z rzeczy. Wspó?w?a?cicielom przypadaj? po?ytki w stosunku do wielko?ci udzia?ów bez wzgl?du na jakiekolwiek dalsze okoliczno?ci. Zatem przyk?adowo, nie ma tu znaczenia zró?nicowany nak?ad ?rodków i w?asnej pracy poszczególnych wspó?w?a?cicieli. Odr?bnemu bowiem rozliczeniu podlegaj? – równie? w proporcji do wielko?ci udzia?ów – nak?ady na rzecz wspóln? (art. 207 in fine). Ustawodawca przewiduje te? wynagrodzenie w?a?ciciela wykonuj?cego zarz?d rzecz? wspóln?. (E. Gniewek Komentarz do art. 207 Kodeksu cywilnego tezy od 2.2 do 2.7)
Art.207 KC ma zastosowanie wprost do rzeczy w rozumieniu art. 45 KC Nale?y go jednak odpowiednio stosowa? tak?e do przedsi?biorstwa w rozumieniu art. 551 KC Skoro przedsi?biorstwo wchodzi w sk?ad maj?tku wspólnego, a nast?pnie, po ustaniu wspólno?ci maj?tkowej, stanowi wspó?w?asno?? u?amkow? i przynosi okre?lony dochód, to nie ma usprawiedliwionych racji, dla których dochód ten mia?by przypada? jednemu uprawnionemu do niego wspó?w?a?cicielowi, a drugiemu nie. Dla samej zasady podzia?u dochodu nie ma znaczenia, który ze wspó?w?a?cicieli prowadzi przedsi?biorstwo oraz czy osobi?cie w nim pracuje. Mo?e to mie? znaczenie dla ustalenia wielko?ci dochodu przypadaj?cego drugiemu wspó?w?a?cicielowi. Dochód przypadaj?cy drugiemu wspó?w?a?cicielowi powinien by? bowiem usprawiedliwiony w okoliczno?ciach konkretnego przypadku. Zatem jego uzyskanie powinno uwzgl?dnia? nak?ad osobistej pracy wspó?w?a?ciciela, mierzony najcz??ciej godziwym wynagrodzeniem, które powinno zosta? odliczone od dochodu przypadaj?cego do podzia?u.
Konkluduj?c S?d Najwy?szy stwierdzi?, ?e przy rozliczaniu po?ytków i innych przychodów ze wspólnego maj?tku na podstawie art. 618 § 1 KPC w zw. z art. 207 KC, s?d uwzgl?dnia rzeczywist?, rynkow? zdolno?? kreowania przez ten maj?tek po?ytków naturalnych i cywilnych (art. 53 i 54 KC), któr? wyznacza? b?dzie z regu?y mo?liwy do uzyskania czynsz najmu lub dzier?awy tego maj?tku lub jego poszczególnych sk?adników. Dochód uzyskiwany przez wspó?w?a?ciciela przedsi?biorstwa w rozumieniu art. 551 KC dzi?ki jego osobistej pracy nie jest równoznaczny z po?ytkami i innymi przychodami z tego przedsi?biorstwa, podlegaj?cymi rozliczeniu w post?powaniu dzia?owym.
Przyk?adowo, w jednej sprawie, na uzasadnienie oddalenia ??dania zas?dzenia cz??ci dochodu z przedsi?biorstwa powo?a? si? na postanowienie S?du Najwy?szego z dnia 16 grudnia 2011 r. (V CSK 28/11 OSNC-ZD 2013/2/24). Po pierwsze w sprawie poddanej ocenie S?du Najwy?szego przedsi?biorstwo nie przynosi?o dochodu (zysku) i by?o rynkowo niezbywalne z uwagi na wyeksploatowane pojazdy stanowi?ce jego istotne sk?adniki. Jedyny dochód kreowa?a praca w?asna wspó?w?a?ciciela w roli kierowcy, mechanika i kierownika przedsi?biorstwa. Wynosi? on kwot? 1.788, 02 z? miesi?cznie. SN stwierdzi?, ?e przedsi?biorstwo nie przynosi?o w okresie relewantnym w sprawie ?adnego zysku, co mia?o ten skutek, ?e jako zorganizowany zespó? sk?adników nie mia?o rynkowej warto?ci, mierzonej b?d? to czynszem dzier?awnym, b?d? czynszem leasingu. Cena sprzeda?y natomiast mog?a by? odnoszona jedynie do warto?ci sk?adników je tworz?cych, tj. pojazdów.
Po drugie, S?d Najwy?szy w uzasadnieniu postanowienia odnosz?c si? do rozliczenia po?ytków z przedsi?biorstwa w rozumieniu art. 551 KC, powo?a? si? na zobiektywizowan? kategori? dochodu przedsi?biorstwa, jakie ono przynosi w warunkach rynkowych. Odwo?a? si? do uchwa?y S?du Najwy?szego z dnia 15 grudnia 1969 r. (III CZP 12/69, OSNC 1970/3/39), dotycz?cej rozliczenia po?ytków i dochodów z gospodarstwa rolnego, ?e przy wzajemnych rozliczeniach z tytu?u posiadania, pobrania po?ytków i innych przychodów nale?y mie? na wzgl?dzie, ?e normalny dochód, jaki przynosi gospodarstwo rolne, jest przede wszystkim wynikiem pracy i stara? rolnika u?ytkuj?cego to gospodarstwo. Tote? udzia? w takim dochodzie ze strony wspó?spadkobierców, którzy nie przyczynili si? sw? prac? i staraniem do jego powstania, nie powinien przekracza? czynszu dzier?awnego, jaki w konkretnych okoliczno?ciach by?by obiektywnie usprawiedliwiony. S?d Najwy?szy stan?? wi?c na stanowisku, ?e chodzi o zobiektywizowan? warto?? po?ytków cywilnych, jak? dane przedsi?biorstwo jest w stanie przynosi? w danych warunkach rynkowych, z wy??czeniem osobistej pracy wspó?w?a?ciciela, co pozostaje w zgodzie z dyspozycj? art. 53 § 2 i art. 54 KC Powo?a? si? tak?e na uzasadnienie postanowienia SN z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CSK 191/10, i orzeczenia tam powo?ane). Konkluduj?c S?d Najwy?szy stwierdzi?, ?e przy rozliczaniu po?ytków i innych przychodów ze wspólnego maj?tku na podstawie art. 618 § 1 KPC w zw. z art. 207 KC, s?d uwzgl?dnia rzeczywist?, rynkow? zdolno?? kreowania przez ten maj?tek po?ytków naturalnych i cywilnych (art. 53 i 54 KC), któr? wyznacza? b?dzie z regu?y mo?liwy do uzyskania czynsz najmu lub dzier?awy tego maj?tku lub jego poszczególnych sk?adników. Dochód uzyskiwany przez wspó?w?a?ciciela przedsi?biorstwa w rozumieniu art. 551 KC dzi?ki jego osobistej pracy nie jest równoznaczny z po?ytkami i innymi przychodami z tego przedsi?biorstwa, podlegaj?cymi rozliczeniu w post?powaniu dzia?owym.
W zmienionej sytuacji spo?eczno – gospodarczej nie sposób rozlicza? dochodu, jakie przynosi wspólne przedsi?biorstwo, wyliczaj?c go na podstawie hipotetycznego czynszu najmu b?d? dzier?awy, jakie mo?e przynie?? wydzier?awienie przedsi?biorstwa albo oddanie go w najem. Dochód uzyskany przez przedsi?biorstwo nie jest przecie? tym samym, co po?ytek cywilny (art. 53 § 2 KC), którym jest czynsz najmu b?d? dzier?awy. Art.207 KC rozró?nia po?ytki od innych przychodów. Po?ytki cywilne, podobnie jak naturalne i po?ytki prawa (art. 53 i 54 KC) to po?ytki w rozumieniu art. 207 KC, a dochód, jaki uzyskuje przedsi?biorstwo, to „inny przychód” w rozumieniu tego przepisu. S?d Najwy?szy w uzasadnieniu uchwa?y z 1969 r. zreszt? tak?e to odró?nia. Nie neguje prawa wspó?w?a?cicieli do udzia?u w tym dochodzie (a nie w czynszu najmu b?d? dzier?awy), cho?by nawet w?asn? prac? i staraniami nie przyczynili si? do jego powstania. Jedynie do obliczenia wysoko?ci partycypacji w dochodzie tych innych wspó?w?a?cicieli odnosi si? do czynszu mo?liwego do uzyskania i usprawiedliwionego w okoliczno?ciach sprawy. Wskazuje te?, ?e jest tak „z regu?y”, akcentuj?c, ?e nale?y wzi?? pod uwag? okoliczno?ci konkretnego przypadku. Zatem co do zasady rozliczeniu powinien podlega? dochód, jaki przynosi przedsi?biorstwo.
W sytuacji, gdyby wszyscy wspó?w?a?ciciele przyczynili si? swoj? prac? i staraniami do jego uzyskania, nie ma ?adnej w?tpliwo?ci, ?e powinni uczestniczy? w jego podziale. Wyliczanie czynszu najmu b?d? dzier?awy, jaki przedsi?biorstwo mog?o przynie?? na podstawie stosunku prawnego, nie mia?oby sensu. Podzia? dochodu powinien przy tym uwzgl?dnia? zakres osobistej pracy i stara? wspó?w?a?cicieli, który mo?e by? wszak ró?ny. Powinien mie? swoje odzwierciedlenie w postaci godziwego wynagrodzenia, odliczonego od dochodu przed podzia?em. Taka sama sytuacja wyst?puje, gdy tylko niektórzy ze wspó?w?a?cicieli przyczynili si? do powstania dochodu, a inni nie pracowali w przedsi?biorstwie. Nie ma bowiem usprawiedliwionych racji dla ró?nicowania wskazanych sytuacji.
Wspó?w?a?ciciel przedsi?biorstwa ma prawo do cz??ci dochodu z samego faktu, ?e jest jego wspó?w?a?cicielem. Jasno to wida? np. w przypadku spó?ek prawa handlowego. Akcjonariusz spó?ki akcyjnej czy udzia?owiec spó?ki z o.o. ma prawo do cz??ci dochodu uzyskanego przez spó?k?, przy uwzgl?dnieniu przepisów KSH i tre?ci umowy spó?ki, bez wzgl?du na to, czy w?asnym staraniem i prac? przyczyni? si? do jego uzyskania. Praca zarz?dców i ich starania s? wynagradzane osobno, cho?by byli oni akcjonariuszami b?d? udzia?owcami spó?ki. Je?li natomiast przedsi?biorstwo nie przyniesie dochodu, wspó?w?a?ciciele go nie uzyskaj?. B?dzie to obejmowa?o sytuacj?, gdy przedsi?biorstwo uzyska dochód równy jedynie godziwemu wynagrodzeniu wspó?w?a?ciciela, który je prowadzi. B?dzie tak tak?e wtedy, gdy dochód nie pokryje nawet godziwego wynagrodzenia tego wspó?w?a?ciciela. Prowadzenie przez niego takiego nierentownego przedsi?biorstwa to jednak jego decyzja, podejmowana na jego ryzyko gospodarcze.
Zauwa?y? nale?y, ?e wyliczanie cz??ci dochodu nale?nego wspó?w?a?cicielowi nie prowadz?cemu przedsi?biorstwa w oparciu o czynsz najmu b?d? dzier?awy jest oderwane od wyniku finansowego przedsi?biorstwa. Mo?e si? okaza?, ?e tak sztucznie wyliczony udzia? w dochodzie b?dzie znacznie przewy?sza? udzia? w rzeczywistym dochodzie uzyskiwanym przez przedsi?biorstwo albo te? b?dzie znikomo ma?y. B?dzie to uzale?nione od wielko?ci i kondycji przedsi?biorstwa. W realiach gospodarki rynkowej przedsi?biorstwo prowadzone przez osob? fizyczn? wpisan? do stosownego rejestru dzia?alno?ci gospodarczej mo?e mie? ró?ny rozmiar. Od ma?ego przedsi?biorstwa, jakim jest cho?by apteka, po du?e przedsi?biorstwa produkcyjne zatrudniaj?ce kilkadziesi?t czy kilkaset osób. Wyliczanie udzia?u wspó?w?a?ciciela w zyskach, szczególnie w odniesieniu do du?ego przedsi?biorstwa, w odniesieniu do czynszu najmu b?d? dzier?awy, jaki mo?na uzyska? na rynku za jego wydzier?awienie czy oddanie w najem, jest sztuczne i nie zupe?nie odrywa si? od przedmiotu jego dzia?alno?ci i uzyskiwanych wyników finansowych.
Sprawa s?dowa opracowana przez Kancelari? nr 1
Uczestnik za??da? od wnioskodawczyni wyp?aty dochodu z apteki (…) w P. w wysoko?ci 500.000 z?, tj. 50 % szacunkowego dochodu od dnia ustania wspólno?ci do dnia zap?aty i wniós? o miesi?czn? wyp?at? w trakcie trwania post?powania wynagrodzenia w wysoko?ci 5.000 z? jako po?owy dochodu ze wspólnej apteki.
Apteka (…) przynosi?a dochód tylko i wy??cznie osobistej pracy wnioskodawczyni. Po ustaniu wspólno?ci wnioskodawczyni zatrudnia?a jedynie pomoc apteczn?, za? leki sprzedawa?a sama. Sama prowadzi?a ca?e przedsi?biorstwo. Gdyby nie jej ci??ka praca i zaanga?owanie, to ?adnego dochodu apteka by nie generowa?a. Z tego wzgl?du, S?d Rejonowy uzna?, ?e s? to po prostu jej zarobki, a nie po?ytki podlegaj?ce rozliczeniu z drugim wspó?w?a?cicielem przedsi?biorstwa. Zreszt?, uwzgl?dnienie wniosku uczestnika by?oby sprzeczne z zasadami wspó??ycia spo?ecznego. Przez te wszystkie lata uczestnik przyje?d?a? bowiem do P. i urz?dza? awantury w aptece i to przy klientach, psuj?c jej renom?, zdarza?o si?, ?e pobi? wnioskodawczyni? tak, ?e nie mog?a pracowa?, zabra? te? dysk z komputera apteki. Wnioskodawczyni zmuszona by?a sk?ada? zeznania w s?dzie w sprawach, w których uczestnik by? oskar?ony, a wtedy musia?a aptek? zamyka?. Niew?tpliwie uczestnik utrudnia? jej prowadzenie dzia?alno?ci. Z powy?szych wzgl?dów, wniosek uczestnika o rozliczenie osi?ganego przez wnioskodawczyni? dochodu, zdaniem S?du I instancji, nie zas?ugiwa? na uwzgl?dnienie. Postanowienie S?du Okr?gowego w Poznaniu – II Wydzia? Cywilny Odwo?awczy z dnia 4 listopada 2014 r. II Ca 712/14
Sprawa s?dowa opracowana przez Kancelari? nr 2
Wnioskodawca J. P. (1) wniós? o podzia? maj?tku wspólnego wnioskodawcy i uczestniczki post?powania M. F. oraz o ustalenie równych udzia?ów w maj?tku wspólnym stron. Wskaza? ponadto, ?e w sk?ad którego wchodz? nieruchomo?ci, prawa i rzeczy ruchome szczegó?owo wymienione w tre?ci wniosku o ??cznej warto?ci 403.950,00 z?. Uzasadniaj?c wskaza?, ?e ma??e?stwo uczestników postepowania zosta?o rozwi?zane przez rozwód, a wskazane we wniosku przedmioty stanowi? ich maj?tek wspólny. W pi?mie procesowym wnioskodawca wniós? o ustalenie nierównych udzia?ów w maj?tku wspólnym – w wysoko?ci 60 % na rzecz wnioskodawcy oraz 40 % na rzecz uczestniczki post?powania. Ponadto, wniós? o rozliczenie nak?adów poniesionych na maj?tek wspólny, w postaci op?at uiszczanych z tytu?u kosztów utrzymania wchodz?cego w sk?ad ma??e?skiej wspólno?ci ustawowej spó?dzielczego w?asno?ciowego prawa do lokalu oraz mediów (k. 776). Na rozprawie ograniczy? wniosek w zakresie rozliczenia nak?adów z tytu?u uiszczanych op?at na poczet czynszu najmu dodatkowej piwnicy.
Uczestniczka post?powania M. P. (1) wnios?a o ustalenie, ?e w sk?ad maj?tku wspólnego by?ych ma??onków wchodz? sk?adniki wskazane przez wnioskodawc?, a ponadto ruchomo?ci wskazane przez ni? w pismach procesowych. Nadto wnios?a o ustalenie nierównych udzia?ów w maj?tku wspólnym w stosunku 60 % dla uczestniczki post?powania i 40 % dla wnioskodawcy. Uczestniczka wnios?a równie? o rozliczenie poniesionych przez ni? nak?adów na maj?tek wspólny, w postaci op?at uiszczanych z tytu?u kosztów utrzymania wchodz?cego w sk?ad ma??e?skiej wspólno?ci ustawowej spó?dzielczego w?asno?ciowego prawa do lokalu oraz mediów, wydatków poniesionych w zwi?zku z utrzymaniem wspólnego samochodu, a tak?e sp?aconych wspólnych zobowi?za?, a mianowicie kredytu zaci?gni?tego na zakup telewizora oraz op?at z tytu?u kursów, które uko?czy? wnioskodawca, sfinansowanych ze ?rodków pochodz?cych z maj?tku wspólnego. Nadto wnios?a o ustalenie, ?e samochód M. (…) zosta? nabyty ze ?rodków pochodz?cych z maj?tku wspólnego, a mianowicie po?yczki udzielonej wnioskodawcy przez Powiatowy Urz?d Pracy w W.. W pi?mie procesowym wnios?a o ustalanie, ?e wnioskodawca korzysta? z mieszkania stron ponad swój udzia?.
W zakresie wyceny i sk?adu przedsi?biorstwa S?d opar? ustalenia faktyczne o opini? bieg?ego z ww. zakresu M. N.. S?d przyj?? bowiem, ?e w?a?ciwym podej?ciem do wyceny przedsi?biorstwa jest przyj?cie ?redniej arytmetycznej warto?ci uzyskanych na skutek wyceny warto?ci przedsi?biorstwa metod? maj?tkow? warto?ci skorygowanej aktywów netto (SAN), uwzgl?dniaj?c? warto?ci ksi?gowe i rynkowe aktywów i pasywów obcych oraz metod? dochodow? zdyskontowanych przysz?ych przep?ywów pieni??nych (DCF), która bazuje na za?a?eniu, i? o warto?ci rynkowej przedsi?biorstwa decyduje zdolno?? podmiotu gospodarczego do generowania strumieni pieni??nych, które w?a?ciciele mog? pozyska? z tego podmiotu (tj. rachunek przep?ywów pieni??nych ukazuj?cy generowan? przez przedsi?biorstwo gotówk?, w prognozowanym okresie 5 letnim; na dzie? ustania wspólno?ci przedsi?biorstwo funkcjonowa?o i nikt nie móg? przewidzie? jego dalszych losów).
Metoda warto?ci skorygowanej aktywów netto oparta jest na bilansie przedsi?biorstwa, a wi?c wycenie pozycji aktywów i pasywów, pozwalaj?cej na zbli?enie warto?ci ksi?gowej przedsi?biorstwa do jego warto?ci rynkowej, z uwzgl?dnieniem zdarze? maj?cych miejsce po sporz?dzeniu bilansu, a maj?cych znaczenie dla warto?ci przedsi?biorstwa. W oparciu o t? metod? bieg?y uwzgl?dni? warto?ci bilansowe na dzie? ustania wspólno?ci i dokona? ich oceny wed?ug indywidualnych kryteriów m.in. umorzenia ksi?gowego, a warto?ci rynkowej. ?rodki trwa?e w firmie zosta?y w ca?o?ci umorzone, co nie odpowiada ich rzeczywistemu zu?yciu. W zakresie aktywów obrotowych, nale?no?ci, inwestycji i zobowi?za? krótkoterminowych bieg?y nie dokona? korekt. W tym miejscu podkre?li? nale?y, ?e na dzie? ustania wspólno?ci zobowi?zania krótkoterminowe przedsi?biorstwa wynosi?y 25.393,51 z? i by?y w ca?o?ci wymagalne.
W oparciu o metod? zdyskontowanych przysz?ych przep?ywów pieni??nych bieg?y opracowa? 5 letni? prognoz? rachunku zysków i strat, w oparciu o ceny sta?e na poziomie przeci?tnych cen z dzia?alno?ci firmy w pierwszym kwartale, z uwzgl?dnieniem wska?nika inflacji oraz kosztów powi?kszonych o dodatkowe koszty z tytu?u wynagrodzenia za prac? oraz podniesienia jako?ci wyposa?enia, przy przyj?ciu 1-2 % wzrostu przychodów ze sprzeda?y towarów w pierwszych 4 latach i wzro?cie zerowym w ostatnim roku. Bieg?y wskaza? bowiem, ?e firma posiada?a wysok? rentowno?? na poziomie sprzeda?y, na poziomie operacyjnym oraz rentowno?? netto sprzeda?y. Poziom wska?ników p?ynno?ci finansowej firmy spe?nia? z du?a nadwy?k? uznane standardy. Sytuacja pogorszy?a si? dopiero pod koniec roku, zatem postaniu wspólno?ci. Do pogorszenia sytuacji firmy doprowadzi? brak aktualizacji zapasów oraz zauwa?alny brak p?ynno?ci finansowej firmy. Wed?ug bieg?ego straty mo?na by?o ograniczy? o kwot? oko?o 49.000 z? stosuj?c systematyczne przeceny. Uczestniczka post?powania od dnia ustania wspólno?ci samodzielnie prowadzi?a przedsi?biorstwo na w?asne ryzyko, nie sprosta?a jednak wymaganiom bran?y.
W oparciu o ww. metody bieg?y oszacowa? warto?? przedsi?biorstwa na kwot? 87.200 z? uwzgl?dniaj?c warto?? towarów przed jej aktualizacj? (do czasu sporz?dzenia bilansu) oraz po jej aktualizacji, wskazuj?c jednocze?nie, ?e korekta cen obuwia by?a uzasadniona ze wzgl?du na wyra?nie wyst?puj?cy trend spadkowy przychodów.
W zakresie pozosta?ych zarzutów do opinii bieg?ego wskaza? nale?y, ?e bieg?y do wyceny przyj?? warto?? towarów w sklepach, na dzie? ustania wspólno?ci, w oparciu o wyliczenia bieg?ego s?dowego K. N., tj. o kwoty wyst?puj?ce w dowodach ksi?gowych (wg cen ewidencyjnych historycznych, nie podlegaj?cych aktualizacji), poniewa? przedsi?biorstwo nie przeprowadzi?o inwentaryzacji towarów. Poza tym, bieg?y w opinii uzupe?niaj?cej wskaza?, ?e opinia bieg?ej K. N. w cz??ci wyceny ksi?gowej by?a prawid?owa.
W przedmiotowej sprawie S?d rozliczy? wydatki poniesione przez wnioskodawc? po ustaniu wspólno?ci z tytu?u utrzymania wspólnego lokalu mieszkalnego (art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spó?dzielniach mieszkaniowych), zobowi?zania z tytu?u podatku od nieruchomo?ci po?o?onej w J. oraz zobowi?zania wobec Urz?du Skarbowego z tytu?u podatku od nieruchomo?ci – w ??cznej wysoko?ci 38.284,27 z?. S?d nie uwzgl?dni? jednak wydatków z tytu?u op?at za wod? (pomniejszaj?c nale?no?? z tytu?u op?at czynszowych) oraz innych op?at za media (k. 1171 i nast.), poniewa? w okresie ich ponoszenia przez wnioskodawc? uczestniczka post?powania nie mieszka?a ju? we wspólnym mieszkaniu. S?d nie pomniejszy? natomiast ww. nale?no?ci o koszt wywozu nieczysto?ci sta?ych (?mieci), gdy? uczestniczka post?powania nie wykaza?a, aby nie dope?ni?a swoich obowi?zków w zakresie poinformowania administratora nieruchomo?ci o zmniejszeniu liczby osób zamieszkuj?cych w lokalu, wobec tego op?aty z tego tytu?u by?y nadal naliczane w pe?nej wysoko?ci, nie polegaj? one bowiem rozliczeniu wed?ug zu?ycia.
Dokonuj?c rozliczenia zobowi?za? sp?aconych przez uczestniczk? post?powania S?d uwzgl?dni? zobowi?zania z tytu?u sp?aty kredytu zaci?gni?tego na zakup telewizora (k. 90 – 858,87 z?), a tak?e op?at za media (k. 80-86, 91-92, 150-151), czynsz oraz podatek od nieruchomo?ci (k. 150, 152) – ??cznej wysoko?ci 2.885,22 z?. S?d nie uwzgl?dni? natomiast zobowi?za? sp?aconych przez uczestniczk? post?powania przed ustaniem wspólno?ci (k. 160, 162, 141, 142) oraz wydatków poniesionych przez uczestniczk? post?powania w zwi?zku z wymian? zamków i wynagrodzenia ?lusarza, jako nieuzasadnionych. Z zezna? ?wiadka B. P. wynika bowiem, ?e uczestniczka post?powania korzysta?a z us?ug ?lusarza, aby otworzy? pokój zajmowany przez wnioskodawc? (k. 667).
Ponadto zauwa?y? nale?y, ?e przed?o?ona przez uczestniczk? post?powania historia rachunku bankowego przestawia wp?aty z tytu?u telewizji kablowej, kosztów zarz?du i funduszu remontowego nieruchomo?ci przy ul. (…) w W., a zatem nie dotycz? one nieruchomo?ci wchodz?cych w sk?d maj?tku, dokumenty te do??czone zosta?y do wniosku o zwolnienie od kosztów s?dowych. Wobec powy?szego kwoty te nie zosta?y uwzgl?dnione przy rozliczeniu.
W niniejszym post?powaniu wnioskodawca i uczestniczka post?powania zgodni byli co do tego, ?e wi?kszo?? ruchomo?ci winna zosta? przyznana wnioskodawcy. Zatem, dokonuj?c dzia?u maj?tku wspólnego S?d przyzna? sk?adniki na wy??czn? w?asno?? wnioskodawcy, maj?c na uwadze okoliczno??, i? wi?kszo?? tych przedmiotów znajduje si? w mieszkaniu przyznanym wnioskodawcy. Ponadto S?d uwzgl?dni? okoliczno??, i? kluczami do przyczepy kempingowej dysponuje wnioskodawca (co potwierdzi? bieg?y J. P. na rozprawie. Uczestniczce post?powania S?d przydzieli? natomiast ruchomo?ci o przyznanie których wnosi?a, a ponadto prowadzone przez ni? po ustaniu wspólno?ci przedsi?biorstwo, ?rodki zgromadzone na jej koncie w OFE oraz nieruchomo?? gruntow? po?o?on? w J., d???c aby zminimalizowa? wzajemne rozliczenia stron. Wierzytelno?? z tytu?u po?yczki S?d przyzna? wnioskodawcy maj?c na uwadze, ?e kwota 1500 z? zosta?a przez po?yczkobiorc? zwrócona wnioskodawcy po ustaniu wspólno?ci.
Bior?c zatem pod uwag?, ?e w wyniku dokonanego podzia?u maj?tku wspólnego wnioskodawca otrzyma? sk?adniki maj?tkowe o ??cznej warto?ci 163.970,00 z?, a uczestniczka post?powania sk?adniki maj?tkowe o warto?ci 143.824,90 z?, S?d na podstawie art. 212 § 3 KC zas?dzi? od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki post?powania (pkt V) sp?at? w kwocie 2.445,58 z? tytu?em wyrównania udzia?u w maj?tku wspólnym, przy uwzgl?dnieniu ww. nak?adów z maj?tków osobistych stron na majtek wspólny (wnioskodawca sp?aci? zobowi?zania w ??cznej kwocie 38.284,27 z?; uczestniczka post?powania sp?aci?a zobowi?zania w ??cznej kwocie 2.885,22 z?; wobec tego rozliczeniu podlega po?owa równicy tych kwot i powi?ksza ona udzia? uczestniczki post?powania).
S?d postanowi?
1. ustali?, ?e w sk?ad maj?tku wspólnego wnioskodawcy J. P. (1) i uczestniczki post?powania M. F. wchodz? nast?puj?ce sk?adniki:
2. spó?dzielcze w?asno?ciowe prawo do lokalu, po?o?onego w W. przy ul. (…), o powierzchni 61,30m2 – o warto?ci 140.000,00 z?;
3. prawo w?asno?ci niezabudowanej dzia?ki gruntu po?o?onej w J., gmina K., sk?adaj?cej si? z dzia?ki ewidencyjnej o nr (…), o powierzchni 0,0532 ha, dla której S?d Rejonowy w N. (…)prowadzi ksi?g? wieczyst? nr (…) zabudowanej ogrodzeniem – o ??cznej warto?ci 37.100 z?;
4. przedsi?biorstwo pod firm? Handel (…), w sk?ad którego wchodz?: nazwa przedsi?biorstwa, (…) o nr rejestracyjnym (…), kasa fiskalna F. I., gabloty przeszklone 3 sztuki, gabloty z p?yty wiórowej 6 sztuk, stela?e obrotowe 4 sztuki, stela?e druciane 2 sztuki, nawigacja samochodowa, towary w postaci asortymentu obuwia i kosmetyków, inwestycje krótkoterminowe, tj. ?rodki pieni??ne w kasie i na rachunkach, dokumenty zwi?zane z prowadzeniem dzia?alno?ci gospodarczej oraz zamortyzowane lub umorzone w 100 %: kasa fiskalna Optimus IC Rumba, rega?y metalowe i z p?yty wiórowej, kosze metalowe, stojaki obrotowe, pó?ki z p?yty wiórowej i ze z?omu stalowego, rega?y na towar na zapleczu, grzejniki elektryczne, instalacje alarmu sklepowego, wy??cznik zmierzchowy ?wiat?a, szafa stalowa, czajniki elektryczne, biurko – zgodnie z opini? bieg?ego marka N.- o ??cznej warto?ci 87.200 z?;
5. ustali?, ?e wnioskodawca sp?aci? zobowi?zania w ??cznej kwocie 38.284,27 z?;
6. ustali?, ?e uczestniczka post?powania sp?aci?a zobowi?zania w ??cznej kwocie 2885,22 z?;
7. zas?dzi? od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki post?powania kwot? 2445,58 z? (dwa tysi?ce czterysta czterdzie?ci pi?? z?otych pi??dziesi?t osiem groszy) – tytu?em wyrównania udzia?u w maj?tku wspólnym;
8. nakaza? wnioskodawcy i uczestniczce post?powania, aby wydali sobie nawzajem przyznane im zgodnie z pkt IV niniejszego postanowienia sk?adniki maj?tku;
9. nakaza? ?ci?gn?? z roszczenia zas?dzonego w pkt V niniejszego postanowienia na rzecz Skarbu Pa?stwa – S?du Rejonowego w kwot? 2445,58 z? (dwa tysi?ce czterysta czterdzie?ci pi?? z?otych pi??dziesi?t osiem groszy) tytu?em nieuiszczonych kosztów opinii bieg?ych; Postanowienie S?du Rejonowego – I Wydzia? Cywilny z dnia 17 grudnia 2015 r. I Ns 671/12
W przypadku jakichkolwiek pyta? b?d? w?tpliwo?ci, pozostajemy do Pa?stwa dyspozycji, prosimy przej?? do zak?adki kontakt.
Z wyrazami szacunku.