Podział majątku wspólnego małżonków, a spółdzielcze prawo do lokalu

Podział majątku wspólnego małżonków, a spółdzielcze prawo do lokalu

O przynależności do majątku wspólnego małżonków spółdzielczego prawa do lokalu – zarówno takiego jak w spółdzielni mieszkaniowej, jak i takiego jak w spółdzielni budowlano-mieszkaniowej – nabytego w drodze przydziału wydanego przez spółdzielnię decyduje porównanie daty przydziału z datą powstania wspólności majątkowej między małżonkami (wspólność majątkowa). Mianowicie spółdzielcze prawo do lokalu, przyznane w drodze przydziału jednemu z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, stanowi przedmiot majątku wspólnego małżonków, chociażby wkład mieszkaniowy lub budowlany pochodził – w całości lub w części – z majątku odrębnego jednego lub obojga małżonków i został wpłacony przed powstaniem wspólności majątkowej. Wpłata ta stanowi nakład z majątku odrębnego jednego lub obojga małżonków na majątek wspólny. Zasada powyższa nie dotyczy wypadku, gdy przydział mieszkania spółdzielczego został dokonany w następstwie wpłaty w wysokości odpowiadającej rynkowej wartości spółdzielczego prawa do lokalu. W takim wypadku spółdzielcze prawo do lokalu wchodzi do majątku odrębnego tego małżonka, który dokonał wpłaty. Jeżeli jednak taka wpłata pochodzi z majątków odrębnych obojga małżonków, spółdzielcze prawo do lokalu staje się przedmiotem ich majątku wspólnego.

Jeżeli przed powstaniem spółdzielczego prawa do lokalu w skład majątku wspólnego małżonków wchodzi wkład mieszkaniowy lub budowlany, sąd w sprawie o podział tego majątku może – stosownie do okoliczności – przyznać uczestnikom postępowania bądź wierzytelność z tytułu wkładu, bądź wkład. Regułą powinno być przyznanie wkładu temu małżonkowi, który sprawuje bezpośrednią pieczę nad dziećmi. Jeżeli wspólność majątkowa ustała wskutek śmierci jednego z małżonków, orzeczenie o przydziale wkładu może być wydane na korzyść jednego ze spadkobierców tylko co do wkładu budowlanego. Jednak także co do tego wkładu regułą powinno być przyznanie pozostającemu przy życiu małżonkowi, jeżeli pod jego pieczą pozostają dzieci. Natomiast wkład mieszkaniowy może być przydzielony tylko drugiemu małżonkowi.

W sytuacji gdy w skład majątku wspólnego małżonków wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu takie jak w spółdzielni mieszkaniowej, a podział majątku wspólnego odbywa się między małżonkami, sąd może:

a) przyznać to prawo jednemu z małżonków – także temu, którego członkostwem nie jest ono związane. Konieczną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest, aby małżonek, któremu spółdzielcze prawo do lokalu zostaje przyznane, był członkiem spółdzielni;

b) jeżeli małżonek, któremu według oceny sądu spółdzielcze prawo do lokalu powinno być przyznane, nie jest członkiem spółdzielni – przyznać mu prawo do wkładu. W takim wypadku małżonek, z którego członkostwem to prawo było związane traci je, a małżonkowi, któremu sąd przyznał prawo do wkładu, przysługuje roszczenie o przyjęcie do spółdzielni oraz o przydział wspólnego lokalu;

c) bez względu na to, czy oboje małżonkowie są członkami spółdzielni – dokonać podziału wierzytelności z tytułu wkładu. W takim wypadku spółdzielcze prawo do wspólnego lokalu wygasa, a każdy z małżonków może bądź wycofać ze spółdzielni przyznaną mu część wierzytelności z tytułu wkładu, bądź podjąć starania w spółdzielni o przydział – po ewentualnym uzupełnieniu sumy wkładu – tego samego lub innego lokalu.

Regułą powinno być przyznanie spółdzielczego prawa do lokalu lub wkładu temu małżonkowi, który zamieszkując we wspólnym mieszkaniu sprawuje bezpośrednią pieczę nad dziećmi.

Jeżeli przed podziałem majątku wspólnego małżonków, w skład którego wchodziło spółdzielcze prawo do lokalu takie jak w spółdzielni mieszkaniowej, członkostwo tego z małżonków, z którym związane było spółdzielcze prawo do lokalu, z jakiejkolwiek przyczyny wygasło, a w szczególności na skutek śmierci tego małżonka, przedmiotem podziału jest wkład mieszkaniowy. Wkład ten może być przyznany jednemu z uczestników postępowania w całości bądź – stosownie do okoliczności – wierzytelność z tytułu wkładu może być podzielona między nich. Z reguły sąd powinien przyznać wkład temu uczestnikowi, któremu powinno być przyznane przez spółdzielnię spółdzielcze prawo do lokalu na podstawie przysługującego mu pierwszeństwa. Regułą powinno być także przyznanie wkładu małżonkowi, który, zamieszkując we wspólnym lokalu, sprawuje bezpośrednią pieczę nad dziećmi. W sprawie o podział majątku wspólnego równowartość spółdzielczego prawa do lokalu takiego jak w spółdzielni mieszkaniowej stanowi suma wkładu mieszkaniowego. Jednakże gdy okoliczności konkretnego wypadku (w szczególności znaczne rozmiary mieszkania oraz fakt, że zostaje ono przydzielone małżonkowi nie obarczonemu bezpośrednią opieką nad dziećmi) bądź powodują, że przydzielone mieszkanie będzie zaspokajało potrzeby osoby, której zostało ono przydzielone, w sposób znacznie odbiegający na jej korzyść od przeciętnego standardu, bądź wskazują na prawdopodobieństwo przekształcenia prawa do tego mieszkania w spółdzielcze prawo do lokalu takie jak w spółdzielni budowlano-mieszkaniowej w celu jego spieniężenia, wartość spółdzielczego prawa do lokalu może być odpowiednio podwyższona.

Przyznając w orzeczeniu o podziale majątku wspólnego małżonków spółdzielcze prawo do wspólnego lokalu jednemu z nich, sąd nakazuje drugiemu małżonkowi – jeżeli zajmuje on ten lokal lub zamieszkuje w nim z pierwszym małżonkiem – wydanie lub opuszczenie lokalu; stosownie do okoliczności sąd określa termin wydania lub opuszczenia. To samo odnosi się do innych uczestników postępowania, jeżeli postępowanie o podział majątku wspólnego połączone jest z postępowaniem o dział spadku. Jednakże sąd nie orzeka o opuszczeniu lokalu co do takiej osoby, której przysługuje prawno-rodzinny tytuł do zamieszkiwania wraz z małżonkiem (spadkobiercą), któremu lokal został przydzielony.

Polecamy Państwa uwadze nasze opracowania o podobnej tematyce poniżej:

 

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku

Podział majątku wspólnego małżonków, a spółdzielcze prawo do lokalu
5 (100%) 43 votes

Dodaj komentarz