Ściąganie oraz egzekucja alimentów przez komornika na dziecko mimo wspólnego zamieszkiwania z matką dzieci i partnerką

Ściąganie oraz egzekucja alimentów przez komornika na dziecko mimo wspólnego zamieszkiwania z matką dzieci i partnerką

Zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 KPC dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Zdarzenia objęte hipotezą przywołanego przepisu określają przepisy prawa materialnego.

Do zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania zalicza się: wykonanie zobowiązania, zrzeczenie się roszczenia przez wierzyciela, potrącenie, świadczenie w miejsce wypełnienia, odnowienie, wydanie wyroku, który zapadł na korzyść jednego z dłużników solidarnych, jeżeli uwzględnia zarzuty, które są wszystkim dłużnikom solidarnym wspólne, zmianę wierzyciela, zmianę stosunków, z powodu których zobowiązanie albo obowiązek gaśnie lub ulega ograniczeniu, zmianę wierzyciela, dokonanie świadczenia przez dłużnika po wszczęciu egzekucji, ziszczenie się warunku rozwiązującego, odnowienie zobowiązania, dobrowolne zwolnienie dłużnika od długu lub rozwiązanie ugody. Natomiast skutek w postaci niemożności egzekwowania świadczeń wynikających z tytułu egzekucyjnego wywierają takie zdarzenia materialnoprawne, jak: odroczenie terminu spełnienia świadczenia, rozłożenie świadczenia na raty, przedawnienie roszczenia (zob. wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 26.03.2009 r., I CSK 282/08; Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23.03.2016 r., I ACa 1758/15).

Ściąganie oraz egzekucja alimentów przez komornika na dziecko mimo wspólnego zamieszkiwania z matką dzieci i partnerką Poznań

Powództwo jednakże z art. 840 § 1 KPC kieruje się przeciwko wykonalności tytułu egzekucyjnego. Może ono więc osiągnąć swój skutek jedynie w sytuacji, gdy wykonalność tytułu wykonawczego w ogóle istnieje. Wykonalność tytułu wykonawczego istnieje, jeżeli pozostaje on w dyspozycji wierzyciela i zachodzi potencjalna możliwość przeprowadzenia na jego podstawie egzekucji. Wykonalność tytułu wykonawczego gaśnie natomiast, gdy stwierdzone w nim świadczenie zostało w całości wyegzekwowane w toku postępowania egzekucyjnego. Z tego względu przyjmuje się, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, który został przymusowo zrealizowany, jest bezprzedmiotowe. Kieruje się ono przeciwko wykonalności tytułu wykonawczego, która nie istnieje. Dłużnik nie ma w tej sytuacji interesu prawnego w domaganiu się pozbawienia wykonalności, gdyż wyrok uwzględniający takie żądanie nie zapewniałby jemu żadnej ochrony prawnej (por. E. W., P. powództwa dłużnika (powództwo opozycyjne), W. 1967, 17, F. Z., Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, T. 1995, t. II, s. 260, H. P., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część trzecia. Postępowanie egzekucyjne, W. 2006, s. 189 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1978 r., III CRN 310/77, z dnia 17 listopada 1988 r., I CR 255/88, oraz z dnia 4 kwietnia 2002 r., I PKN 197/01, Wokanda 2002/12, s. 27).

W tej kwestii wypowiedział się także wprost Sąd Najwyższy w postanowieniuz dnia 30 maja 2014 r. II CSK 679/13 podnosząc, iż powództwo przeciwegzekucyjne skierowane na pozbawienie lub ograniczenie wykonalności tytułu wykonawczego może być skutecznie wniesione tylko pod warunkiem, że istnieje potencjalna możliwość wykonania tytułu wykonawczego w całości lub w określonej jego części. Dłużnik traci możliwość wytoczenia powództwa opozycyjnego z chwilą wyegzekwowania świadczenia objętego tytułem wykonawczym w całości lub w określonej części w odniesieniu do już wyegzekwowanego świadczenia. Powództwo to jest więc niedopuszczalne w części, w której wykonalność tytułu wykonawczego wygasła na skutek jego zrealizowania.(publikacja LEX, L., (...) Art. 816 KPC nakazuje bowiem komornikowi zaznaczenie wyniku egzekucji na tytule oraz w przypadku skutecznej egzekucji pozostawienie tytułu wykonawczego w aktach, o czym orzekł także komornik w przedmiotowej sprawie.

Sprawa sądowa opracowana przez Kancelarię

Powód M. N. (1) wniósł pozew do przeciwko pozwanej K. M. o pozbawienie w części wykonalności tytułu wykonawczego, będącego ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym obejmującego okres od listopada 2011 roku do września 2013 roku. W uzasadnieniu swojego żądania podał, że od około trzech lat pozostawał w związku partnerskim z pozwaną, która samotnie wychowywała sześcioletniego syna. Ze związku w dniu (...) urodziła się córka N. N. (1).

Ściąganie oraz egzekucja alimentów przez komornika na dziecko mimo wspólnego zamieszkiwania z matką dzieci i partnerką Poznań

W dniu 29 sierpnia 2011 roku strony zawarły ugodę na mocy, której powód zobowiązał się łożyć na utrzymanie N. N. (1) alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie. Przez pierwsze trzy miesiące powód łożył ustaloną kwotę alimentów. Wkrótce strony zamieszkały w wynajętym mieszkaniu, a jednocześnie podjęły starania o przyznanie mieszkania komunalnego. W dniu 26 listopada 2011 roku strony podpisały umowę przyznanego im mieszkania, które nadawało się do kapitalnego remontu. K. M. przebywała na urlopie macierzyńskim, otrzymywała także alimenty na starszego syna w kwocie 500 zł oraz zasiłek rodzinny. Powód pracował zawodowo i dorywczo, utrzymując rodzinę.

W dniu 2 kwietnia 2012 roku zaciągnął kredyt w kwocie 30.000 zł, które to pieniądze zostały przelane na konto powódki i którymi dysponowała. M. N. (1) finansował remont mieszkania, a także opłacał rachunku z tytułu eksploatacji mieszkania, przekazywała powódce pieniądze na życie. Strony mieszkały razem w okresie od października 2011 roku do 30 września 2013 roku. Powód wyprowadził się od pozwanej, nie chcąc być fałszywie oskarżonym o znęcanie, okradanie pracodawcy, nadużywanie alkoholu. K. M. wraz z dziećmi pozostała w mieszkaniu, które zostało wyremontowane i stosownie wyposażone. Pozwana, po wyprowadzeniu się powoda, wniosła o wszczęcie postępowania egzekucyjnego alimentów na rzecz N. N. (1).

Zdaniem Sądu żądanie zasługuje na uwzględnienie albowiem w okresie od listopada 2011 roku do końca 2013 roku powód spełnił świadczenie alimentacyjne wynikające z ugody sądowej z dnia 29 sierpnia 2011 roku, choć nie czynił to w formie przekazywania wprost pozwanej kwoty 500 zł jako należnych alimentów. Kwota ta była niejako składową środków pieniężnych jakimi dysponowała na co dzień K. N., a które pochodziły z dochodów powoda bądź też które – również z dochodów powoda – były przeznaczane na zaspokojenie potrzeb rodziny, którą w tamtym czasie tworzyli.

Ściąganie oraz egzekucja alimentów przez komornika na dziecko mimo wspólnego zamieszkiwania z matką dzieci i partnerką Poznań

Nie ulega bowiem wątpliwości, że strony pozostawały w spornym okresie w nieformalnym związku, razem mieszkały i prowadziły wspólne gospodarstwo domowe. Świadczą o tym zeznania świadków M. G., L. N., M. N. (3), M. B. (2) i W. Z., a także samych stron. Świadek M. G., która była sąsiadką stron w D., zeznała że strony razem robiły zakupy, prowadziły remont mieszkania z kredytu, który otrzymał powód, a M. N. (1), przebywając w Niemczech przekazywał do domu środki czystości zaś pozwana podawała mu prowiant. Jednocześnie świadek przyznał, że był to burzliwy związek, że zdarzało się, iż powód pił. Również świadek W. Z. nie miał wątpliwości, że strony pozostawały w związku. Takiej wątpliwości nie mieli też świadkowie L. N., M. N. (3) i M. B. (2). Zeznania tychże świadków są w tym zakresie spójne.

Poza wątpliwością pozostaje dla Sądu także kwestia związana z dysponowaniem przez pozwaną częścią dochodów pozyskiwanych przez powoda, a są to kwoty z diet wypłacanych za pracę w Niemczech (łącznie 1.500 euro) oraz wynagrodzenie wypłacane w kraju w czasie delegacji powoda w Niemczech.

Zdaniem Sądu alimenty w postaci renty pieniężnej winny być uiszczane w przypadku braku wspólnego gospodarowania zobowiązanego i uprawnionego do alimentacji oraz braku wspólnego wychowywania dzieci. Skoro strony w spornym okresie wspólnie zamieszkiwały i gospodarowały, przy czym była to wola obu stron, a powód zabezpieczał podstawowe potrzeby rodziny zwłaszcza potrzeby mieszkaniowe, to spełnił swój obowiązek alimentacyjny wynikający z ugody sądowej. Tym samym zrealizował świadczenie w sposób uzasadniający ochronę dłużnika w trybie art. 840 § 1 pkt 2 KPC. Wyrok Sądu Rejonowego - III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28 sierpnia 2014 r. III RC 450/13

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.