Koszty utrzymania i opłaty za dom, mieszkanie czy nieruchomość po rozwodzie

Koszty utrzymania i opłaty za dom, mieszkanie czy nieruchomość po rozwodzie

Płacenie za mieszkanie, dom czy nieruchomość, które należy do majątku wspólnego rozwiedzionych małżonków, jest powinnością obojga, aż do czasu podziału majątku i przyznania go jednemu z nich. Osoby, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, bez względu na to, czy są członkami spółdzielni, czy też nie, obowiązane są uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu, co więcej obowiązek ten jest niezależny od tego, czy w mieszkaniu osoby te faktycznie zamieszkują.

Zgodnie z art. 45 § 1 KRO każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny – takim wydatkiem są opłaty za mieszkanie, dom, czy nieruchomość  wykonane przez jednego z byłych małżonków. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Jak wynika z § 2 powołanego przepisu, zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny. Przepis art. 45 KRO reguluje rozliczenia z tytułu wydatków i nakładów poczynionych w czasie trwania wspólności ustawowej. Nie reguluje natomiast rozliczeń pomiędzy małżonkami wydatków i nakładów poczynionych z majątków osobistych na majątek wspólny w czasie od ustania wspólności ustawowej do momentu podziału majątku, których podstawę materialnoprawną stanowią odpowiednio zastosowane przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, w tym art. 207 KC

Przykład sprawy sądowej

Co do wydatków uczestniczki postępowania z jej majątku osobistego na majątek wspólny w postaci opłat eksploatacyjnych za mieszkanie uiszczonych przez nią po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej należy podzielić stanowisko, iż mimo ustania wspólności ustawowej wnioskodawca, jako współwłaściciel, nadal był zobowiązany do ponoszenia opłat stałych związanych z utrzymaniem mieszkania. Przy rozliczeniu wydatków związanych z rzeczą wspólną należy bowiem stosować zasadę wyrażoną w art. 207 KC, zgodnie z którą wydatki związane z rzeczą wspólną przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów. Z materiału dowodowego nie wynika, by zainteresowani w drodze porozumienia określili rozkład ciężarów i wydatków inaczej, niż to wynika z art. 207 KC Okoliczność ewentualnego orzeczenia w wyroku rozwodowym eksmisji wnioskodawcy nie ma wpływu na zakres obowiązków obciążających oboje zainteresowanych, gdyż nie uchyla ogólnej zasady określonej w art. 207 KC W doktrynie wskazuje się zaś, że wydatki, o których mowa w art. 207 KC, są związane z rzeczą wspólną, jeżeli potrzeba ich poniesienia wynika z normalnej eksploatacji i zasad prawidłowej gospodarki. Należą tu zarówno wydatki konieczne, jak i użyteczne, chyba że te ostatnie służą tylko dla wygody jednego lub kilku współwłaścicieli i zostały poniesione tylko w ich interesie (zob.: S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2006, s. 276). Ciężar dowodu, że wydatki zostały poniesione i w jakiej wysokości, spoczywa na współwłaścicielu, który występuje z roszczeniem o zapłatę.

Po ustaniu wspólności ustawowej wnioskodawca nie korzystał ze wspólnego mieszkania, wobec czego rozliczeniu co do zasady mogły podlegać tylko stałe elementy opłat czynszowych, niezwiązane z faktycznym korzystaniem z mieszkania, lecz służące utrzymaniu mieszkania w stanie zdatnym do normalnego korzystania i poniesione w interesie obojga zainteresowanych. Uczestniczka postępowania domagała się rozliczenia stałych opłat eksploatacyjnych opłaconych przez nią w okresie od października 2019 roku do listopada 2021 roku i na tę okoliczność przedłożyła wraz z pismem roku dowody wpłat. Niemniej jednak w oparciu o dokumenty przedłożone przez uczestniczkę postępowania nie sposób ustalić, jaka część opłat poniesionych przez uczestniczkę postępowania to stałe elementy czynszu, niezwiązane z faktycznym korzystaniem z mieszkania. Wnioskodawca niewątpliwie nie może zostać obciążony opłatami z tytułu energii elektrycznej i telewizji kablowej, gdyż nie korzystał z mieszkania w okresie, za jaki uczestniczka postępowania domaga się rozliczenia wydatków. Z potwierdzeń wpłat wynika, iż część opłat stanowił czynsz, jednakże nie wiadomo, jakie elementy składowe zawierał w sobie czynsz i jaka część tych elementów składowych to opłaty stałe. Zasady doświadczenia życiowego wskazują zaś, iż w skład czynszu wchodzi również opłata za zużycie wody, wywóz śmieci i centralne ogrzewanie, przy czym składniki te w znacznym stopniu kształtują wysokość opłat czynszowych. Jednocześnie z zeznań świadka K. M. wynika, iż uczestniczka postępowania korzystała z dodatku mieszkaniowego z uwagi na niski dochód, wobec czego uczestniczka postępowania zgłaszając żądanie rozliczenia wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania powinna była wskazać wysokość dodatku mieszkaniowego oraz czy dodatek ten był bezpośrednio przekazywany do spółdzielni mieszkaniowej, czy też do rąk uczestniczki postępowania, co miało znaczenie przy ustaleniu wysokości wydatków poniesionych przez uczestniczkę postępowania z jej majątku osobistego na majątek wspólny.

Bezspornym jest, że po uprawomocnieniu wyroku rozwodowego wnioskodawczyni ponosiła wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Uiściła za uczestnika z tytułu stałych elementów składających się na opłaty za mieszkanie tj. zaliczkę na c.o., eksploatację węzła cieplnego, eksploatację, opłatę za energię elektryczną mieszkania, fundusz remontowy, podatek od nieruchomości, które to wielkości były uzależnione od powierzchni użytkowej lokalu. Może żądać ich zwrotu w udziale ½.

Na kanwie niniejszej sprawy należało więc przyjąć, że w oparciu o art. 207 KC wnioskodawczyni mogła zasadnie domagać się na jej rzecz zasądzenia połowy poniesionych przez nią opłat za mieszkanie uiszczonych przez nią po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej. Sąd uznał, iż wnioskodawca winien zwrócić uczestniczce łącznie kwotę 8230,08 zł tytułem połowy stałych kosztów utrzymania mieszkania.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.