Sprzeciw i zgoda małżonka dla czynności zarządu majątkiem wspólnym

Sprzeciw i zgoda małżonka dla czynności zarządu majątkiem wspólnym

Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:

1) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków;

2) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal;

3) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;

4) darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Druga strona może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu. Jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna.

Małżonek, który udzielił zgody, nie staje się stroną czynności prawnej dokonanej przez współmałżonka. Treścią oświadczenia woli obejmującego zgodę na dokonanie czynności jest akceptacja postanowień tej czynności.

Umowa zawarta przez małżonka bez zgody drugiego małżonka jest dotknięta sankcją określaną jako bezskuteczność zawieszona. Jeżeli małżonek potwierdzi taką umowę, staje się ona ważna już od chwili jej zawarcia. Potwierdzenie powoduje więc ustanie stanu bezskuteczności zawieszonej, a umowa rodzi wówczas skutek od chwili jej zawarcia. Stan bezskuteczności zawieszonej ustaje również wtedy, gdy małżonek odmówi potwierdzenia lub termin do potwierdzenia upłynie bezskutecznie bądź z innej przyczyny możliwość potwierdzenia ustanie. W tych jednak przypadkach umowa zawarta bez zgody współmałżonka będzie bezwzględnie nieważna od chwili jej zawarcia.

Małżonek może sprzeciwić się czynności zarządu majątkiem wspólnym

zamierzonej przez drugiego małżonka, z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny albo podejmowanej w ramach działalności zarobkowej. Reguła ta ma zapewnić małżonkowi poczucie prawnego zabezpieczenia przed nielojalnymi, lekkomyślnymi i niegospodarnymi zachowaniami partnera oraz umożliwić pozasądowe, prewencyjne działanie, zanim zostałaby uruchomiona procedura zmierzająca do pozbawienia małżonka prawa zarządu majątkiem wspólnym lub procesu o ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Pojęcie czynność w bieżących sprawach życia codziennego ma zbliżone znaczenie do występującego pojęcia umowy należącej do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego.

Sprzeciw jest skuteczny wobec osoby trzeciej, jeżeli mogła ona się z nim zapoznać przed dokonaniem czynności prawnej. Małżonek może sprzeciwić się zamierzonej przez drugiego małżonka, a nie już przez niego dokonanej czynności zarządu majątkiem wspólnym. Sprzeciw nie może dotyczyć ani wszystkich, ani określonej grupy czynności zarządu tym majątkiem.

Niemniej wola małżonka musi być w tym zakresie wyartykułowana w sposób niewątpliwy, tak aby była możliwa do odczytania przez kontrahenta czynności zamierzonej przez drugiego małżonka. Rzeczą osoby chcącej sprzeciwić się czynności zamierzonej przez drugiego małżonka jest więc podjęcie takich działań, aby o swym stanowisku poinformować osobę trzecią.

Brak zgody małżonka

Jeżeli na podstawie czynności prawnej dokonanej przez jednego małżonka bez wymaganej zgody drugiego osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie osób, które w dobrej wierze dokonały czynności prawnej z osobą nieuprawnioną do rozporządzania prawem.

W dobrej wierze jest ten, kto nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć, że zbywca nie jest uprawniony do rozporządzania rzeczą. W dobrej wierze jest ten, kto nie wie, że kontrahent pozostaje w związku małżeńskim, przy czym według niektórych autorów nie można wymagać od osoby trzeciej, aby podejmowała działania w celu ustalenia tej okoliczności. Sama świadomość osoby trzeciej co do pozostawania kontrahenta w związku małżeńskim nie przesądza o jej złej wierze. Będzie więc w złej wierze np. nabywca, który poprzestał na samym tylko zapewnieniu zbywcy, że działa za zgodą współmałżonka.

Do ważnego dokonania czynności prawnej przez „oprotestowanego” małżonka wystarczy, aby drugi małżonek odwołał swoje oświadczenia o sprzeciwie; jego zgoda na dokonanie uprzednio zakwestionowanej czynności prawnej nie jest konieczna.

Przykładowo, świadomość nabywcy samochodu co do tego, że jego zbywca pozostaje w związku małżeńskim oraz że samochód ten wchodzi w skład majątku wspólnego zbywcy i jego małżonka, który nie bierze udziału w transakcji, nie przesądza sama przez się o braku dobrej wiary nabywcy. Nabywca rzeczy ruchomej będzie uważany za działającego w złej wierze, jeśli wie lub na podstawie towarzyszących transakcji okoliczności powinien wiedzieć, że zbywca taki działa wbrew woli małżonka.

Reguła ta ma zastosowanie także w przypadku ujawnienia w księdze wieczystej tylko jednego małżonka i dokonania przez niego czynności rozporządzającej bez zgody drugiego, z uwzględnieniem ochrony wynikającej z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Skuteczność ochrony zależy i w tym wypadku od dobrej wiary osoby, zamierzającej z tej ochrony skorzystać.

Polecamy Państwa uwadze nasze opracowania o podobnej tematyce poniżej:

 

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Sprzeciw i zgoda małżonka dla czynności zarządu majątkiem wspólnym
5 (100%) 22 votes

Dodaj komentarz