Darowizna i przelew wspólnych pieniędzy bez zgody oraz wiedzy męża albo żony

Darowizna i przelew wspólnych pieniędzy bez zgody oraz wiedzy męża albo żony

Zgodnie z art. 31 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństw powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa małżeńska obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nie objęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zasadą jest, iż wspólność majątkowa powstaje z mocy samego prawa z chwilą zwarcia małżeństwa.

O zaliczeniu poszczególnych przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego małżonków lub ich majątku osobistego nie decyduje złożone przez nich oświadczenie, że nabywany przedmiot wchodzi w skład określonej masy majątkowej, ponieważ rozstrzyga o tym ustawa.

Przede wszystkim decydującym o zaliczeniu przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego małżonków jest czas ich nabycia. Przyjmuje się, że prawo własności nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej z reguły wchodzi do wspólności ustawowej małżeńskiej niezależnie od tego czy zostało nabyte przez jedno z małżonków, czy przez oboje. Bez znaczenia jest przy tym czy środki pochodzące na nabycie pochodziły z majątku wspólnego, czy też z majątku osobistego (odrębnego), chyba że nabycia nastąpiło w drodze tzw. surogacji rozumianej jako zastąpienie przedmiotu wchodzącego w skład majątku osobistego (odrębnego), innym przedmiotem nabytym w zamian pierwszego.

Darowizna i przelew wspólnych pieniędzy bez zgody oraz wiedzy męża albo żony Poznań

Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 4, § 2 i § 3 KRO zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. Ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Druga strona może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.

Zgodnie ze wskazanym przepisem umowa dotycząca przedmiotu objętego małżeńską wspólnością ustawową, zawarta pomiędzy jednym z małżonków a inną osobą bez wymaganej zgody drugiego małżonka, jest czynnością prawną niezupełną (kulejącą), w konsekwencji czego z chwilą jej zawarcia powstaje stan tzw. bezskuteczności zawieszonej. Zgoda drugiego małżonka na przeniesienie własności już po zawarciu umowy następuje w postaci potwierdzenia. Jeżeli potwierdzenie umowy nastąpi, umowa stanie się w pełni skuteczna tak, jakby jej uczestnikami byli oboje małżonkowie już w chwili jej zawarcia. Z chwilą potwierdzenia ustaje stan bezskuteczności zawieszonej umowy, a tym samym ustaje możliwość uznania jej za nieważną z tego tylko powodu, że w chwili zawarcia umowy brak było zgody drugiego małżonka. Stan bezskuteczności zawieszonej ustaje także wtedy, gdy definitywnie nie dojdzie do potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. W obu przytoczonych wyżej sytuacjach, tj. zarówno w razie bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego do potwierdzenia umowy, jak i w razie złożenia przez drugiego małżonka uczestnikom umowy oświadczenia o odmowie jej potwierdzenia, stan bezskuteczności zawieszonej przekształca się w bezwzględną nieważność umowy (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5.03.1981 r., III CZP 1/81, OSNC 1981/8/145).

Czyli, jeżeli nastąpi odmowa potwierdzenia czynności, albo termin do jej potwierdzenia upłynie bezskutecznie, wówczas taką umowę uważa się za bezwzględnie nieważną od chwili jej zawarcia. Na nieważność umowy, którą zawarto bez wymaganej zgody drugiego z małżonków i która nie została przez niego potwierdzona, nie ma wpływu okoliczność, że druga strona umowy działała w dobrej wierze. Artykuł 37 KRO nie określa jakiegokolwiek terminu do potwierdzenia umowy, wobec czego możliwe jest jej potwierdzenie nawet po znacznym czasie od chwili zawarcia. Jest niewątpliwe, że możliwość potwierdzenia istnieje przez cały czas trwania wspólności ustawowej.

Potwierdzenie lub odmowa potwierdzenia zależy więc wyłącznie od uprawnionego małżonka i może nastąpić nawet wiele lat po zawarciu umowy. Do czasu potwierdzenia lub odmowy potwierdzenia, umowa ma charakter czynności prawnej niezupełnej, która z chwilą odmowy potwierdzenia staje się czynnością prawną nieważną ex tunc, a więc od chwili jej dokonania.

Darowizna i przelew wspólnych pieniędzy bez zgody oraz wiedzy męża albo żony Poznań

Sprawa sądowa opracowana przez Kancelarię

Kolejną kwotą zgłoszoną do rozliczenia przez wnioskodawcę była kwota zgromadzona na indywidualnym koncie emerytalnym uczestniczki w (...) Towarzystwie (...) S. A. Uczestniczka była objęta ochroną ubezpieczeniową z tytułu umowy zawartej z wymienioną spółką w okresie od 22 listopada 1999 r. do 22 września 2008 r., a więc w czasie trwania wspólności majątkowej między stronami. Co do środków zgromadzonych na przedmiotowym koncie zachodzi więc domniemanie z art. 31 § 1 KRO, a mianowicie, że zgromadzone na nim środki pochodzą z majątku wspólnego stron. Uczestniczka nie wykazała, aby składki wpłacane na to konto pochodziły z jej majątku osobistego. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że w dniu 22 października, po rozwiązaniu przedmiotowej umowy, zgodnie z dyspozycją uczestniczki na konto córki uczestniczki E. W. została wypłacona z przedmiotowego konta kwota 53 012,27 zł, stanowiąca wartość wykupu.

Uczestniczka nie udowodniła przy tym, aby środki te zostały jej zwrócone przez córkę czy też, żeby zużyła je na zaspokojenie potrzeb rodziny. Wydając powyższą kwotę córce bez zgody i wiedzy wnioskodawcy uczestniczka wyrządziła szkodę w majątku wspólnym stron. Podstawą do rozliczenia tej kwoty jest więc art. 415 KC, zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, zobowiązany jest do jej naprawienia. Uczestniczka w sposób zawiniony i bezprawny dokonała na rzecz swojej córki darowizny z majątku wspólnego stron, prowadząc do jego zmniejszenia. Nie podjęła także działań w celu odzyskania bezprawnie przekazanej sumy. Nie sposób wyłączyć tutaj winy uczestniczki, która wskazanego rozporządzenia majątkowego dokonała w sposób pełni świadomy, będąc osobą dorosłą, od której można wymagać zachowania zgodnego z prawem.

Jeśli zaś chodzi o bezprawność działania wnioskodawczyni, to dokonując powyższej czynności prawnej naruszyła ona art. 37 § 1 pkt 4 KRO, zgodnie z którym zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych – za taką nie sposób uznać darowizny na rzecz córki uczestniczki znacznej kwoty, bo ponad 53 tysięcy złotych. Stosownie do treści art. 37 § 2 KRO, ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego z małżonków. Wnioskodawca nie potwierdził umowy darowizny zawartej przez uczestniczkę i jej córkę. Umowa ta jest więc bezwzględnie nieważna, a to prowadzi do stwierdzenia, że uczestniczka dokonała przelewu powyższej kwoty na rzecz swojej córki, w sposób bezprawny zmniejszając aktywa wchodzące w skład majątku wspólnego stron. Mając na uwadze, że udziały stron w majątku wspólnym są równe, uczestniczka na podstawie art. 415 KC jest zobowiązana do zwrotu wnioskodawcy połowy kwoty wypłaconej na rzecz swojej córki, tj. 26 506,14 zł. Postanowienie Sądu Rejonowego - I Wydział Cywilny z dnia 22 lutego 2016 r. I Ns 781/11

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

4.9/5 - (95 votes)