Zasady współżycia społecznego, a opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej DPS

Zasady współżycia społecznego, a opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej DPS

Zgodnie z treścią art. 5 kodeksu cywilnego, nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zasady współżycia społecznego należą do kategorii klauzul generalnych, dzięki którym po pierwsze możliwa jest indywidualizacja rozstrzygnięć opartych na przepisach prawa, które z natury mają formę ogólną, po drugie możliwe jest łagodzenie rygoryzmu prawa oraz po trzecie zapewniają normom prawnym dostateczny stopień elastyczności. Zasady współżycia społecznego to normy społeczne, których przestrzegać musi każdy człowiek i obywatel i które mają znaczenie ogólne dla wszystkiego rodzaju stosunków społecznych, w tym także i prawnych. Zasady te nie są statuowane przez organy państwowe lecz rodzą się samoistnie w społeczeństwie. Nie są one sankcjonowane przez państwo, więc ich realizacja nie jest zabezpieczona przymusem ze strony państwa. Jeżeli jednak przepis odsyła do zasad współżycia społecznego to sankcja jest związana z tym przepisem, wyrażającym regułę postępowania zawartą w normie prawnej.

Art. 5 k.c. dotyczący nadużycia prawa podmiotowego należy do grupy przepisów, w których naruszenie zasad współżycia społecznego spotyka się z dezaprobatą ze strony ustawodawcy, w tym sensie, że wiąże on ujemne skutki z takim zachowaniem. Zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. pozostają w ścisłym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki rozstrzygnięcia w sytuacjach wyjątkowych, które ten przepis ma na względzie. Dla zastosowania art. 5 k.c. konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności rozpatrywanego przypadku, w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym.

W orzecznictwie i doktrynie powszechnie uznaje się związek zasad współżycia społecznego, do których odwołuje się klauzula generalna z art. 5 k.c., z ogólnie uznanymi normami moralnymi. Wskazuje się, że ma ona na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób, który ma na celu wywarcie skutków niemoralnych, albo rozmijających się zasadniczo z celem, dla którego dane prawo było ustanowione. Potrzebę istnienia w systemie prawa klauzul generalnych tłumaczy się tym, iż brak takich klauzul mógłby prowadzić do rozstrzygnięć formalnie zgodnych z prawem, ale w konkretnych sytuacjach niesłusznych, ponieważ nieuwzględniających w rozstrzyganych przypadkach uniwersalnych wartości składających się na pojęcie sprawiedliwości nie tylko formalnej lecz i materialnej. Reguły moralne odnoszące się do stosunków międzyludzkich są wyznaczane przez pewne wartości powszechnie uznawane w społeczeństwie. Przestrzeganie owych reguł spotyka się z pozytywną oceną, jest aprobowane, zaś ich naruszanie jest traktowane jako naganne, spotyka się z dezaprobatą.

Zasady współżycia społecznego mają zapobiegać nadużyciu prawa na etapie jego wykonywania. Zważyć bowiem należy, że powoływanie się na prawo podmiotowe nie stanowi jego wykonywania, lecz jego nadużywanie, które nie jest społecznie aprobowane i w związku z tym nie korzysta z ochrony. Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa art. 5 k.c. nie może być wykorzystany przez powoda jako źródło powstania prawa podmiotowego, stanowiącego przedmiot jego żądania. Przepis ten stanowi bowiem środek ochrony przed nadużyciem prawa podmiotowego. Nie może stanowić samodzielnej podstawy uwzględnienia powództwa.

Zasady współżycia społecznego a opłata za pobyt Domu Pomocy Społecznej

Na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca DPS. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie opłaty nie ma bowiem zastosowania art. 144(1) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który pozwala zobowiązanemu na uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 PomSpołU, chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do DPS. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w DPS. Zobowiązany do ponoszenia opłaty może ubiegać się o zastosowanie instytucji zwolnienia z opłaty przewidzianej w art. 64 i art. 64a PomSpołU, jak również z instytucji odstąpienia od zwrotu opłat wniesionych zastępczo przez gminę przewidzianej w art. 104 ust. 4 powołanej ustawy.

Podstawą do zastosowania zwolnienia nie mogą być tylko okoliczności wynikające z poczucia niesprawiedliwości spowodowanej brakiem więzi emocjonalnej czy stosunków rodzinnych, albo negatywnymi odczuciami spowodowanymi postępowaniem. Ustawodawca nie uzależnił bowiem obowiązku ponoszenia opłat przez krewnych (wstępnych i zstępnych) od okoliczności subiektywnych, takich jak wzajemne stosunki w rodzinie. Obowiązek ten oparty został na kryteriach obiektywnych, stosunku pokrewieństwa i możliwościach finansowych osób.

Okoliczności odnoszące się do stanu więzi między np. córką a ojcem (przeszłe jaki i obecne) nie mają zatem znaczenia dla ustalenia obowiązku ponoszenia przez Nią opłaty. Mogą natomiast stanowić podstawę wydania przez organ administracji rozstrzygnięcia o ich zwolnieniu z obowiązku ponoszenia w całości lub części ustalonej opłaty na podstawie art. 64 ustawy o pomocy społecznej.

Dlaczego należy udowadniać fakty, na podstawie sprawy sądowej

W okolicznościach sprawy twierdzenie skarżącego o tym, że jego ojciec nie przejawiał inicjatywy w wychowywaniu dzieci, porzucił rodzinę, w której wychowywał się skarżący, nie utrzymywał kontaktów z synem, “prowadził rozrywkowy tryb życia”, zaciągał liczne zobowiązania finansowe, które musiała spłacać jego rodzina, przez wiele lat istotnie zaniedbywał rodzinę, nie łożył na jego utrzymanie – pozostają gołosłowne. Skarżący nie przedstawił na poparcie swoich twierdzeń dotyczących postępowania jego ojca żadnych dowodów (np. dotyczących nieuregulowanych zobowiązań alimentacyjnych czy jakichkolwiek postępowań sądowych, które uprawdopodabniałyby zanik więzi czy relacje naruszające zasady współżycia społecznego). Jednostronne twierdzenia skarżącego nie mogły być zatem uznane za inne usprawiedliwione okoliczności uzasadniające zwolnienie z ponoszenia ustalonej opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Zasady współżycia społecznego, a opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej DPS
5 (100%) 104 votes

Dodaj komentarz